Ben Tiggelaar
HomeOver BenBlogSeminarsOnderzoekDownloadsWebshopContact
HomeOver BenBlogSeminarsOnderzoekDownloadsContact

< Terug naar overzicht

Zo lukt het wél om gedrag te veranderen

Gepubliceerd op: 25/01/2018

Of je nu een beleidsmaker bent die vecht tegen obesitas, of een manager die streeft naar een hogere medewerkerstevredenheid, voor veel van onze plannen zijn gedragsveranderingen nodig om resultaten te bereiken. Misschien is gedragsverandering daarom zo’n populair onderwerp geworden. Een onderwerp waarover van alles wordt beweerd, door allerlei trainers en adviseurs bijvoorbeeld.

Gelukkig is er serieus onderzoek en zijn er ook nog eens wetenschappers die het goed kunnen uitleggen. Mijn favoriete boek van de laatste jaren over het onderwerp is The behaviour change wheel van Susan Michie, Lou Atkins en Robert West, drie Britse psychologen. De Nederlandse vertaling, De cirkel van gedragsverandering, is in de maak, hoorde ik deze week.

Het liefst zou ik alles willen vertellen wat ik van hen heb geleerd, maar ik zal me vandaag beperken tot één praktisch advies. Namelijk dat je eerst met behulp van een handig lijstje moet kiezen wélk gedrag je het best kunt veranderen.

Wanneer je een doel wilt bereiken, in je werk of privé, met een groep of alleen, dan zijn er vrijwel altijd meerdere soorten gedrag die je daarbij kunnen helpen. Simpel voorbeeld: wie wil afvallen kan anders gaan eten, maar ook meer gaan sporten. De kunst is om het gedrag te selecteren dat niet alleen effectief is, maar ook uitvoerbaar.

Hoe doe je dat, volgens Michie, Atkins en West? Maak eerst een lijst met mogelijke gedragingen. Liefst op basis van relevante ervaring of onderzoek. Beoordeel vervolgens de mogelijke gedragingen aan de hand van deze vier criteria:

1. Impact op het doel

Hoe groot is de kans dat dit gedrag ook werkelijk je doelen dichterbij brengt? Gaat empathisch luisteren naar je collega’s hen tevredener over hun werk maken? Of is het in jouw organisatie effectiever om eerst eens duidelijk te maken wat er van iedereen wordt verwacht? Maak voor elk gedragsalternatief een inschatting van de impact.

2. Verandergemak

Gaat het lukken om het gewenste gedrag echt toe te passen? Past het bij je vaardigheden, past het binnen de omgeving waarin je functioneert, zijn de mensen gemotiveerd om dit te doen? Kortom: hoe implementeerbaar is deze gedragsverandering? Noteer dit per alternatief.

3. Positieve neveneffecten

Welke invloed hebben de verschillende mogelijke gedragsveranderingen op ander gedrag? Ander gedrag van jezelf, of gedrag van andere mensen. Is jouw gedragsverandering als manager bijvoorbeeld ook een positief voorbeeld voor de mensen om je heen? Maak per mogelijke gedragsverandering een inschatting van deze ‘secundaire’ effecten.

4. Meetbaarheid

Als je tijdens een verandering de vinger aan de pols wilt houden, richt je dan op gedragingen die eenvoudig waarneembaar, liefst meetbaar zijn. Schat per mogelijke gedragsverandering in hoe het zit met de meetbaarheid.

Dus: maak zo’n lijst van mogelijkheden, beoordeel ze netjes aan de hand van deze criteria en kies dan pas de meest kansrijke gedragsverandering.

Beperking is daarbij essentieel. Minder is beter, zeggen Michie, Atkins en West. Je kunt beter een of twee gedragingen proberen te veranderen die goed scoren op deze checklijst, dan je richten op een heleboel dingen tegelijk.

Gedragsverandering is namelijk gewoonweg moeilijk en wie te veel hooi op zijn vork neemt, organiseert de uiteindelijke mislukking al aan het begin.

Ben Tiggelaar

(Verschenen als column in NRC Handelsblad)

Dit artikel delen op:

5 Meest gelezen blogs:

Dé bottleneck in elk bedrijf 02/05/2016
"Medewerkers in functiegroep 3 moeten wat betreft de competentie omgevingsbewustzijn op het niveau 'expert' zitten." Als ik zo'n zin lees weet ik het heel zeker: ik wil nooit meer in loondienst. Elk jaar neem ik tientallen plannen ... Lees verder

Meer kans op een baan met een `Donald Duck`-ervaring 03/05/2013
Een tijdje geleden vroeg ik deelnemers aan een seminar een persoonlijke ervaring uit te wisselen die 'boven verwachting' was. Een man had een prachtverhaal uit zijn kinderjaren. "Ik weet nog goed dat er een belangrijke kleurwedstrijd ... Lees verder

Ergernis nummer één 15/08/2013
Welk managementgedrag vinden we het meest ergerlijk? Wat stoort ons het meest aan onze leidinggevenden? Volgens diverse onderzoeken ergeren we ons het meest wanneer managers hun fouten niet toegeven. Een paar observaties en een paar tips ... Lees verder

Demotiverend én lachwekkend: bedrijfsregels 14/06/2013
- "Vanwege bezuinigingen moeten mensen hier nu zelf koffie, thee én WC-papier van thuis meenemen." - "Bij ons bedrijf mag niemand in een zilverkleurige auto rijden. Alleen de baas. En niemand weet waarom." - "Op iedere afdeling werd ... Lees verder

Drie, eigenlijk twee, pijlers voor succes 26/04/2013
In wezen zijn er slechts drie, eigenlijk maar twee, pijlers voor langdurig zakelijk succes. Dat stellen adviseurs en onderzoekers Michael Raynor en Mumtaz Ahmed in het aprilnummer van de Harvard Business Review. Raynor en Ahmed zijn niet ... Lees verder

< Terug naar overzicht




Trefwoorden

Gedrag (200)
Gedragsverandering (1)
Lou Atkins (1)
NRC (278)
Persoonlijk leiderschap (44)
Robert West (1)
Susan Michie (3)

MBA in één dag CD-box II

€ 199,00
Bestel in onze webshop

MBA in één dag
CD-box

€ 199,00
Bestel in onze webshop

Dit wordt jouw jaar!

Van: € 14,95
voor: € 9,95
Bestel in onze webshop

MBA in één dag
Het boek

€ 29,95
Bestel in onze webshop

De beste columns

€ 12,50
Bestel in onze webshop

Dit wordt jouw jaar!
Luisterboek met 3 cds

€ 23,95
Bestel in onze webshop

The Core of the Matter

€ 39,95
Bestel in onze webshop

Vól in balans

€ 15,49
Bestel in onze webshop

Doen!

€ 23,49
Bestel in onze webshop

Dromen Durven Doen
op Luister CD + DVD

€ 49,95
Bestel in onze webshop

Dream Dare Do

€ 16,95
Bestel in onze webshop

Träumen, Wagen, Tun

€ 19,90
Bestel in onze webshop

Can Do!

€ 26,95
Bestel in onze webshop