Ben Tiggelaar
HomeOver BenBlogSeminarsOnderzoekDownloadsWebshopContact
HomeOver BenBlogSeminarsOnderzoekDownloadsContact

< Terug naar overzicht

Waarom de techniek ons de baas moet worden

Gepubliceerd op: 24/05/2017

Ik zie een miniatuurversie van een verkeersbord in het digitale dashboard. Mijn auto vertelt mij dat ik in deze woonwijk maximaal 30 mag. Handig. Goed bedacht. Maar toch zit één ding me niet lekker. Hoe slim mijn auto ook is, hij houdt me niet tegen als ik toch harder wil rijden dan is toegestaan.

Gek eigenlijk. Het begrenzen van een auto op de geldende maximumsnelheid is technisch niet ingewikkeld. En wat zou er op tegen zijn om dat te doen, bijvoorbeeld in woonwijken? Maar blijkbaar heeft een of ander marktonderzoek uitgewezen dat de meeste automobilisten dit een te grote inbreuk op hun autonomie vinden. We koesteren ons 'recht' om de maximumsnelheid te overtreden en allerlei andere domme beslissingen te nemen. Gewoon omdat...eh, omdat... Ja, waarom eigenlijk?

Bijna twintig jaar geleden deelde ik een taxi met hoogleraar psychologie Willem Wagenaar. Een geweldig slimme en aardige man met tegendraadse ideeën. Hij vertelde hoe hij betrokken was geweest bij de ontwikkeling van de besturing van de Maeslantkering, de reusachtige stormvloedkering in de Nieuwe Waterweg bij Hoek van Holland. Wagenaar had geadviseerd om de beslissing om de kering te sluiten bij hoog water, volledig over te laten aan de computer. Omdat de kans op menselijk falen bij 'handbediening' te groot was. Hij vertelde ook hoeveel protest zijn advies had opgeroepen, maar dat uiteindelijk toch werd besloten de rol van de menselijke beslisser en bediener te minimaliseren.

Inmiddels weet iedereen: als het om echt belangrijke besluiten gaat, is een computer betrouwbaarder dan de mens. Wij nemen voortdurend domme beslissingen waarmee ze onszelf -vaak op de langere termijn- ongezond en ongelukkig maken. Of -nog erger- onze planeet, onze medemens of ons mededier onherstelbare schade berokkenen. Computers, mits zinnig geprogrammeerd, doen dat niet. Niet alleen omdat ze veel beter kunnen rekenen dan wij, maar vooral ook omdat ze zichzelf volledig kunnen wegcijferen.

Onze tragiek is dat we best in staat zijn om op onze goede momenten een universele verklaring van de rechten van de mens op te stellen, maar vervolgens in de dagelijkse praktijk zo ontzettend beroerd zijn in de implementatie hiervan. Je zou wensen dat dit gewoon automatisch, machinaal gebeurde. Dat de naleving van goede besluiten slechts een kwestie van techniek was. Een heldere taakverdeling: de mens bedenkt creatieve, mooie en goede ideeën. En computers, robots en andere techniek zorgen voor een feilloze uitvoering.

Gazelle werkt op dit moment aan een fiets die je smartphone uitzet als je sneller rijdt dan 8 kilometer per uur. Prima idee.

Over twintig jaar delen we allemaal zelfrijdende auto's. Nog beter. Dat scheelt files, vervuiling, parkeerirritatie en alleen al in Nederland ruim 600 verkeersdoden en 20.000 ernstig gewonden per jaar.

En waarom zouden we niet nog wat groter denken? Ik wil een besturingssysteem voor de planeet, dat de bulldozers in het Amazonewoud een virus stuurt, de navigatiesystemen van de overbevisserijvloot stoort en mijn verwarming een paar graden omlaag draait, als het haar te gortig wordt. Daar zou ik met liefde wat autonomie voor inleveren.

Ben Tiggelaar

(Verschenen als column in NRC Handelsblad)

Dit artikel delen op:

5 Meest gelezen blogs:

Dé bottleneck in elk bedrijf 02/05/2016
"Medewerkers in functiegroep 3 moeten wat betreft de competentie omgevingsbewustzijn op het niveau 'expert' zitten." Als ik zo'n zin lees weet ik het heel zeker: ik wil nooit meer in loondienst. Elk jaar neem ik tientallen plannen ... Lees verder

Meer kans op een baan met een `Donald Duck`-ervaring 03/05/2013
Een tijdje geleden vroeg ik deelnemers aan een seminar een persoonlijke ervaring uit te wisselen die 'boven verwachting' was. Een man had een prachtverhaal uit zijn kinderjaren. "Ik weet nog goed dat er een belangrijke kleurwedstrijd ... Lees verder

Ergernis nummer één 15/08/2013
Welk managementgedrag vinden we het meest ergerlijk? Wat stoort ons het meest aan onze leidinggevenden? Volgens diverse onderzoeken ergeren we ons het meest wanneer managers hun fouten niet toegeven. Een paar observaties en een paar tips ... Lees verder

Demotiverend én lachwekkend: bedrijfsregels 14/06/2013
- "Vanwege bezuinigingen moeten mensen hier nu zelf koffie, thee én WC-papier van thuis meenemen." - "Bij ons bedrijf mag niemand in een zilverkleurige auto rijden. Alleen de baas. En niemand weet waarom." - "Op iedere afdeling werd ... Lees verder

Drie, eigenlijk twee, pijlers voor succes 26/04/2013
In wezen zijn er slechts drie, eigenlijk maar twee, pijlers voor langdurig zakelijk succes. Dat stellen adviseurs en onderzoekers Michael Raynor en Mumtaz Ahmed in het aprilnummer van de Harvard Business Review. Raynor en Ahmed zijn niet ... Lees verder

< Terug naar overzicht




Trefwoorden

Autonomie (1)
Computers (1)
Gedrag (183)
NRC (252)
Willem Wagenaar (1)

MBA in één dag CD-box II

€ 199,00
Bestel in onze webshop

MBA in één dag
CD-box

€ 199,00
Bestel in onze webshop

Dit wordt jouw jaar!

Van: € 14,95
voor: € 9,95
Bestel in onze webshop

MBA in één dag
Het boek

€ 29,95
Bestel in onze webshop

De beste columns

€ 12,50
Bestel in onze webshop

Dit wordt jouw jaar!
Luisterboek met 3 cds

€ 23,95
Bestel in onze webshop

The Core of the Matter

€ 39,95
Bestel in onze webshop

Vól in balans

€ 15,49
Bestel in onze webshop

Doen!

€ 23,49
Bestel in onze webshop

Dromen Durven Doen
op Luister CD + DVD

€ 49,95
Bestel in onze webshop

Dream Dare Do

€ 16,95
Bestel in onze webshop

Träumen, Wagen, Tun

€ 19,90
Bestel in onze webshop

Can Do!

€ 26,95
Bestel in onze webshop