Ben Tiggelaar
HomeOver BenBlogSeminarsOnderzoekDownloadsWebshopContact
HomeOver BenBlogSeminarsOnderzoekDownloadsContact

< Terug naar overzicht

Hoe je een arrogante kwast wordt (of dat juist kunt vermijden)

Gepubliceerd op: 08/05/2017

Een van de grappigste boeken over leiderschap die ik de laatste maanden las, is 'Weet je wel wie ik ben? De geschiedenis van de arrogantie' van Ari Turunen. De Finse socioloog Turunen zet daarin 'catastrofale keerpunten' op een rij. Prutserij van vaak verschrikkelijke proporties, veroorzaakt door menselijke verwaandheid.

De historie van de zelfoverschatting reikt bij Turunen van de Griekse heerser Alexander de Grote tot de Duitse autobaas Martin Winterkorn.

Tijdens de verovering van Centraal-Azië, in de vierde eeuw voor Christus, steeg het succes Alexander de Grote behoorlijk naar het hoofd. Hij eiste bijvoorbeeld van zijn mannen dat ze hem voortaan met een diepe buiging zouden begroeten, een gebruik dat hij had afgekeken van de Perzische koningen. Zijn soldaten weigerden dit aanvankelijk -je buigt alleen voor de goden- en dat kostte verscheidene van hen de kop. De mensen die het dichtst bij Alexander stonden en die hem wellicht nog tot rede hadden kunnen brengen, zoals zijn hofschrijver Callisthenes, moesten er als eerste aan geloven.

In 2014 zei Martin Winterkorn, voorzitter van de raad van bestuur van het VW-concern, tegen het Duitse tijdschrift Der Spiegel dat arrogantie en zelfingenomenheid het ergste waren dat Volkswagen zou kunnen overkomen. Een jaar later moest hij aftreden toen aan het licht kwam dat VW zijn wagens vanaf 2009 had voorzien van software waarmee de testen op het gebied van dieseluitstoot werden gemanipuleerd. Al in 2011 was dit door technici binnen het bedrijf aangekaart bij de hoogste leiding, schrijft Turunen, maar Winterkorn en zijn mededirecteuren wilden niet luisteren. Tot op de dag van vandaag houdt Winterkorn vol dat hij onschuldig is.

Hoe verandert gezond zelfvertrouwen in ziekelijke arrogantie? Volgens Turunen ligt het aan de chemische huishouding in ons brein. Wie te veel succes heeft en te vaak geprezen wordt, maakt meer dopamine en serotonine aan dan gezond voor hem is. En dat zorgt ervoor dat we uiteindelijk zelf ook gaan geloven dat we geweldig zijn.

Valt hier iets tegen te doen? Volgens Turunen zijn kennis en empathie essentieel. Kennis van de geschiedenis, van tradities en van andere culturen helpt. Respect voor de kennis van anderen ook. En daarnaast loont het wanneer je je op een tolerante manier blijft verplaatsen in de gedachten van andersdenkenden.

Een onvermoed voorbeeld in Turunens boek is de Mongoolse heerser Dzjengis Khan, die aan het begin van de 13e eeuw het grootste grondgebied ooit wist te veroveren. Natuurlijk had ook Dzjengis zijn vervelende trekjes (hij was een genadeloze moordenaar), maar hij was niet hoogmoedig, leefde hetzelfde sobere nomadenbestaan als zijn strijdmakkers en had geen last van vooroordelen. Zo nam Dzjengis mensen uit alle windstreken in dienst -van China tot Europa- en betaalde ze allemaal hetzelfde salaris.

Mocht je na alle historische en actuele voorbeelden opgelucht concluderen dat jijzelf gelukkig geen last hebt van zelfoverschatting, pas dan op. Turunen schrijft: "Het is extra arrogant om te beweren dat je nooit arrogant bent geweest." Juist deze vorm van eigenwaan is voor veel leiders het begin van het einde.

Ben Tiggelaar

(Verschenen als column in NRC Handelsblad)

Dit artikel delen op:

5 Meest gelezen blogs:

Dé bottleneck in elk bedrijf 02/05/2016
"Medewerkers in functiegroep 3 moeten wat betreft de competentie omgevingsbewustzijn op het niveau 'expert' zitten." Als ik zo'n zin lees weet ik het heel zeker: ik wil nooit meer in loondienst. Elk jaar neem ik tientallen plannen ... Lees verder

Meer kans op een baan met een `Donald Duck`-ervaring 03/05/2013
Een tijdje geleden vroeg ik deelnemers aan een seminar een persoonlijke ervaring uit te wisselen die 'boven verwachting' was. Een man had een prachtverhaal uit zijn kinderjaren. "Ik weet nog goed dat er een belangrijke kleurwedstrijd ... Lees verder

Ergernis nummer één 15/08/2013
Welk managementgedrag vinden we het meest ergerlijk? Wat stoort ons het meest aan onze leidinggevenden? Volgens diverse onderzoeken ergeren we ons het meest wanneer managers hun fouten niet toegeven. Een paar observaties en een paar tips ... Lees verder

Demotiverend én lachwekkend: bedrijfsregels 14/06/2013
- "Vanwege bezuinigingen moeten mensen hier nu zelf koffie, thee én WC-papier van thuis meenemen." - "Bij ons bedrijf mag niemand in een zilverkleurige auto rijden. Alleen de baas. En niemand weet waarom." - "Op iedere afdeling werd ... Lees verder

Drie, eigenlijk twee, pijlers voor succes 26/04/2013
In wezen zijn er slechts drie, eigenlijk maar twee, pijlers voor langdurig zakelijk succes. Dat stellen adviseurs en onderzoekers Michael Raynor en Mumtaz Ahmed in het aprilnummer van de Harvard Business Review. Raynor en Ahmed zijn niet ... Lees verder

< Terug naar overzicht




Trefwoorden

Alexander de Grote (1)
Ari Turunen (1)
Arrogantie (2)
Dzjengis Khan (1)
Gedrag (183)
Leiderschap (149)
Martin Winterkorn (2)
NRC (253)
VW (3)
Zelfoverschatting (1)

MBA in één dag CD-box II

€ 199,00
Bestel in onze webshop

MBA in één dag
CD-box

€ 199,00
Bestel in onze webshop

Dit wordt jouw jaar!

Van: € 14,95
voor: € 9,95
Bestel in onze webshop

MBA in één dag
Het boek

€ 29,95
Bestel in onze webshop

De beste columns

€ 12,50
Bestel in onze webshop

Dit wordt jouw jaar!
Luisterboek met 3 cds

€ 23,95
Bestel in onze webshop

The Core of the Matter

€ 39,95
Bestel in onze webshop

Vól in balans

€ 15,49
Bestel in onze webshop

Doen!

€ 23,49
Bestel in onze webshop

Dromen Durven Doen
op Luister CD + DVD

€ 49,95
Bestel in onze webshop

Dream Dare Do

€ 16,95
Bestel in onze webshop

Träumen, Wagen, Tun

€ 19,90
Bestel in onze webshop

Can Do!

€ 26,95
Bestel in onze webshop