Ben Tiggelaar
HomeOver BenBlogSeminarsOnderzoekDownloadsWebshopContact
HomeOver BenBlogSeminarsOnderzoekDownloadsContact

< Terug naar overzicht

Het echte probleem met deze leider

Gepubliceerd op: 14/11/2016

Je kunt de hele krant vullen met incidenten en praktische bezwaren. Maar het echte probleem met Trump is zijn totale gebrek aan moreel besef. En dat heeft minstens drie desastreuze gevolgen op het gebied van leiderschap.

1) Amoreel gedrag holt leiderschap uit

Leiderschap vergt vertrouwen. Wat is daarvoor nodig? Integriteit, beschaving en het bijdragen aan 'the greater good'. Leiders die we vertrouwen zijn eerlijk, handelen ethisch en nemen hun verantwoordelijkheid. Op het werk en thuis.

Wie, zoals Trump, eenmaal heeft bewezen dat hij makkelijk liegt, beloftes breekt en zwakkeren beledigt, kan het vertrouwen onmogelijk nog herstellen. Onderzoek laat zien dat we gebrek aan kennis of competentie nog wel willen vergeven wanneer iemand excuses aanbiedt. Maar bij integriteitsproblemen werkt dat niet. Omdat we geloven dat dit iets zegt over wie de ander 'echt' is. Over diens karakter. En we geloven niet dat dit zomaar verandert.

Trump gaat het vertrouwen van de meerderheid van de Amerikanen (52,5% stemde niet op hem, maar dankzij het kiesmannensysteem won hij toch) niet terugwinnen. En met zijn gematigde overwinningsspeech verspeelde hij inmiddels ook het geloof van een deel van zijn eigen achterban.

2) Slecht voorbeeld doet slecht volgen

Maar goed. Er zijn mensen die Trump wel vertrouwen. Sommige mensen beweren zelfs dat het een kwaliteit is dat hij zich niet beter voordoet dan hij is. Ze lachen om zijn onfatsoen. Benijden hem stiekem.

Wat heeft Trumps gebrekkige moraal op hen voor invloed? Kort samengevat: een hele beroerde. 'Slecht voorbeeld doet slecht volgen' is meer dan een volkswijsheid. Onderzoek van Dan Ariely (hij ontving de afgelopen week nog een eredoctoraat aan de Erasmus Universiteit) laat zien dat van alle factoren die ons aanzetten tot amoreel handelen, het slechte voorbeeld van mensen met wie wij ons verwant voelen het sterkste effect heeft.

Trumps minachting voor onder meer vrouwen, latino's, de belastingdienst, vluchtelingen, moslims en milieubeschermers zet voor zijn aanhangers de deur open naar meer asociaal denken en handelen.

3) Wegwuiven van essentiële waarden

Integriteit is elementair in leiderschap. Maar niet alleen omdat dit tot praktische voordelen leidt. Kwaliteiten als eerlijkheid, verantwoordelijkheid en behulpzaamheid zijn essentiële waarden op zichzelf. Ook Nederlands waardenonderzoek laat zien dat wij hier doorgaans zwaar aan hechten. Maar wie eenmaal het hellende vlak betreedt en daarin volhardt, kan niet anders dan de moraal bagatelliseren.

Veel nette Republikeinen schaamden zich voor hun Trump-stem. Zodanig dat ze in groten getale logen tegen opiniepeilers. Die er vervolgens met hun voorspelling faliekant naast zaten. Om je stem te legitimeren, voor jezelf of tegenover anderen, verzint de spindoctor in je hoofd allerlei verhalen. Je vertelt jezelf dat Trump tenminste eerlijk zegt dat hij vreemdgaat en liegt. En je gaat critici wegzetten als 'braafste jongetje van de klas', naïeve moraalridder of Gutmensch.

In crises -in politiek en bedrijfsleven- roept de mens om sterke leiders. We zijn geneigd om daarbij, heel pragmatisch, gebrek aan moreel besef door de vingers te zien. Als vervolgens duidelijk wordt aan wie je je ziel hebt verkocht, is het te laat. De verkiezing van Trump is een toekomstig schoolvoorbeeld van dit patroon.

Ben Tiggelaar

(Verschenen als column in NRC Handelsblad)

Dit artikel delen op:

5 Meest gelezen blogs:

Dé bottleneck in elk bedrijf 02/05/2016
"Medewerkers in functiegroep 3 moeten wat betreft de competentie omgevingsbewustzijn op het niveau 'expert' zitten." Als ik zo'n zin lees weet ik het heel zeker: ik wil nooit meer in loondienst. Elk jaar neem ik tientallen plannen ... Lees verder

Meer kans op een baan met een `Donald Duck`-ervaring 03/05/2013
Een tijdje geleden vroeg ik deelnemers aan een seminar een persoonlijke ervaring uit te wisselen die 'boven verwachting' was. Een man had een prachtverhaal uit zijn kinderjaren. "Ik weet nog goed dat er een belangrijke kleurwedstrijd ... Lees verder

Ergernis nummer één 15/08/2013
Welk managementgedrag vinden we het meest ergerlijk? Wat stoort ons het meest aan onze leidinggevenden? Volgens diverse onderzoeken ergeren we ons het meest wanneer managers hun fouten niet toegeven. Een paar observaties en een paar tips ... Lees verder

Demotiverend én lachwekkend: bedrijfsregels 14/06/2013
- "Vanwege bezuinigingen moeten mensen hier nu zelf koffie, thee én WC-papier van thuis meenemen." - "Bij ons bedrijf mag niemand in een zilverkleurige auto rijden. Alleen de baas. En niemand weet waarom." - "Op iedere afdeling werd ... Lees verder

Drie, eigenlijk twee, pijlers voor succes 26/04/2013
In wezen zijn er slechts drie, eigenlijk maar twee, pijlers voor langdurig zakelijk succes. Dat stellen adviseurs en onderzoekers Michael Raynor en Mumtaz Ahmed in het aprilnummer van de Harvard Business Review. Raynor en Ahmed zijn niet ... Lees verder

< Terug naar overzicht




Trefwoorden

Dan Ariely (4)
Integriteit (3)
Leiderschap (157)
NRC (261)
Trump (2)
Vertrouwen (3)

MBA in één dag CD-box II

€ 199,00
Bestel in onze webshop

MBA in één dag
CD-box

€ 199,00
Bestel in onze webshop

Dit wordt jouw jaar!

Van: € 14,95
voor: € 9,95
Bestel in onze webshop

MBA in één dag
Het boek

€ 29,95
Bestel in onze webshop

De beste columns

€ 12,50
Bestel in onze webshop

Dit wordt jouw jaar!
Luisterboek met 3 cds

€ 23,95
Bestel in onze webshop

The Core of the Matter

€ 39,95
Bestel in onze webshop

Vól in balans

€ 15,49
Bestel in onze webshop

Doen!

€ 23,49
Bestel in onze webshop

Dromen Durven Doen
op Luister CD + DVD

€ 49,95
Bestel in onze webshop

Dream Dare Do

€ 16,95
Bestel in onze webshop

Träumen, Wagen, Tun

€ 19,90
Bestel in onze webshop

Can Do!

€ 26,95
Bestel in onze webshop