Ben Tiggelaar
HomeOver BenBlogSeminarsOnderzoekDownloadsWebshopContact
HomeOver BenBlogSeminarsOnderzoekDownloadsContact

< Terug naar overzicht

Hoe je jezelf uit de startblokken denkt

Gepubliceerd op: 22/01/2016

Stel je voor... Je zit in een vergadering waarbij een 'nieuw plan' wordt besproken. Samen met je collega's ga je aan de slag met 'iets anders' dat moet leiden tot 'betere resultaten' in de toekomst.

Terwijl je dit stukje leest beginnen je hersenen waarschijnlijk al met het automatisch genereren van alternatieve gedachten. Hoezo, een nieuw plan? Waarom anders?

Zo werkt het ook wanneer je echt in een bespreking zit. Of wanneer je in je hoofd met jezelf aan het vergaderen bent. Voor elk voordeel bedenkt ons brein automatisch een nadeel. Voor iedere stap naar rechts, genereert je geest moeiteloos een alternatief naar links.

Je kunt proberen dit soort spinsels te onderdrukken, maar langs allerlei sluiproutes keren ze telkens terug. En hoe erg is dit? Regelmatig voorkomen dergelijke gedachtenkronkels dat ik in zeven sloten tegelijk loop.

Eén element in dit type denkprocessen boeit mij al jaren: in vrijwel alle gevallen overdrijft ons brein de negatieve kant. Gevaren krijgen stelselmatig meer aandacht dan kansen. Pijn heeft meer impact dan plezier. Deze automatische overdrijving heeft een 'adaptief voordeel'; ze helpt ons overleven. We denken letterlijk twee keer (of vaker) na voor we iets gevaarlijks doen. Tegelijkertijd zet deze neiging een rem op vernieuwing. Op avontuur, experimenteren, ondernemerschap en andere dingen die het leven spannend en aantrekkelijk maken. De vraag is: kun je daar iets aan doen? Kun je bijvoorbeeld jezelf uit de startblokken denken in het nieuwe jaar?

De oplossing is verrassend simpel. In plaats van enkel het beoordelen van 'het nieuwe', van 'de verandering', moeten we ook de 'status quo' evalueren.

Ga er eens goed voor zitten en bedenk in je hoofd de voordelen van het niet-veranderen. Je zult merken dat ook bij deze gedachtenoefening je brein voor elk voordeel automatisch een of meerdere nadelen produceert: de minpunten van het vasthouden aan het oude. En ook in dit geval wegen de nadelen zwaarder in onze beleving.

Je kunt het nog wat professioneler aanpakken. Met een flipover, een whiteboard of gewoon een blaadje papier. Eerst noteer je de voor- en nadelen van een verandering die je overweegt. Daarna maak je een lijst met de voor- en nadelen van het niet-veranderen.

Om het vervolgens nog wat extra aan te zetten kun je je actief voorstellen hoeveel spijt je zult ervaren als je de kans om iets nieuws te doen nu voorbij laat gaan. In de psychologie wordt dit 'anticipated regret' genoemd, geanticipeerde spijt. Onderzoek laat zien dat we zo'n hekel hebben aan spijt, dat het ons voorstellen van spijt in de toekomst ons kan motiveren tot het tóch doorzetten van een keuze die we eigenlijk als risicovol beschouwen. Het opzeggen van een baan die je niet leuk vindt, een carrièreswitch maken of toch dat eigen bedrijf starten...

Natuurlijk zijn dit slechts trucjes. Maar wel bewuste denktrucjes die je helpen om de ongevraagde listen en lagen van de geest het hoofd te bieden. Zodat je in 2017 geen spijt hoeft te voelen omdat 2016 niet meer was dan een herhaling van 2015.

Ben Tiggelaar

(Verschenen als column in NRC Handelsblad)

Dit artikel delen op:

5 Meest gelezen blogs:

Dé bottleneck in elk bedrijf 02/05/2016
"Medewerkers in functiegroep 3 moeten wat betreft de competentie omgevingsbewustzijn op het niveau 'expert' zitten." Als ik zo'n zin lees weet ik het heel zeker: ik wil nooit meer in loondienst. Elk jaar neem ik tientallen plannen ... Lees verder

Meer kans op een baan met een `Donald Duck`-ervaring 03/05/2013
Een tijdje geleden vroeg ik deelnemers aan een seminar een persoonlijke ervaring uit te wisselen die 'boven verwachting' was. Een man had een prachtverhaal uit zijn kinderjaren. "Ik weet nog goed dat er een belangrijke kleurwedstrijd ... Lees verder

Ergernis nummer één 15/08/2013
Welk managementgedrag vinden we het meest ergerlijk? Wat stoort ons het meest aan onze leidinggevenden? Volgens diverse onderzoeken ergeren we ons het meest wanneer managers hun fouten niet toegeven. Een paar observaties en een paar tips ... Lees verder

Demotiverend én lachwekkend: bedrijfsregels 14/06/2013
- "Vanwege bezuinigingen moeten mensen hier nu zelf koffie, thee én WC-papier van thuis meenemen." - "Bij ons bedrijf mag niemand in een zilverkleurige auto rijden. Alleen de baas. En niemand weet waarom." - "Op iedere afdeling werd ... Lees verder

Drie, eigenlijk twee, pijlers voor succes 26/04/2013
In wezen zijn er slechts drie, eigenlijk maar twee, pijlers voor langdurig zakelijk succes. Dat stellen adviseurs en onderzoekers Michael Raynor en Mumtaz Ahmed in het aprilnummer van de Harvard Business Review. Raynor en Ahmed zijn niet ... Lees verder

< Terug naar overzicht




Trefwoorden

Gedrag (193)
NRC (269)
Verandering (119)

MBA in één dag CD-box II

€ 199,00
Bestel in onze webshop

MBA in één dag
CD-box

€ 199,00
Bestel in onze webshop

Dit wordt jouw jaar!

Van: € 14,95
voor: € 9,95
Bestel in onze webshop

MBA in één dag
Het boek

€ 29,95
Bestel in onze webshop

De beste columns

€ 12,50
Bestel in onze webshop

Dit wordt jouw jaar!
Luisterboek met 3 cds

€ 23,95
Bestel in onze webshop

The Core of the Matter

€ 39,95
Bestel in onze webshop

Vól in balans

€ 15,49
Bestel in onze webshop

Doen!

€ 23,49
Bestel in onze webshop

Dromen Durven Doen
op Luister CD + DVD

€ 49,95
Bestel in onze webshop

Dream Dare Do

€ 16,95
Bestel in onze webshop

Träumen, Wagen, Tun

€ 19,90
Bestel in onze webshop

Can Do!

€ 26,95
Bestel in onze webshop