Ben Tiggelaar
HomeOver BenBlogSeminarsOnderzoekDownloadsWebshopContact
HomeOver BenBlogSeminarsOnderzoekDownloadsContact

< Terug naar overzicht

Drie lessen die managers van onderwijzers kunnen leren

Gepubliceerd op: 24/03/2015

Een van de belangrijkste taken van een manager is het stimuleren van de ontwikkeling van de mensen in zijn team. Tegelijk is dit de taak die vaak de minste aandacht krijgt. Door gebrek aan tijd. En door gebrek aan kennis. Veel leidinggevenden hebben maar weinig geleerd over hoe leren werkt.

Volgens mijn vrienden die in het onderwijs werken, zouden managers zich eens grondig moeten verdiepen in het werk van Robert Marzano. Marzano is een Amerikaanse onderwijskundige die de laatste decennia opviel met grootschalige meta-analyses. Onderzoeken waarin hij talloze studies uit het onderwijsveld samenvoegt en vertaalt naar praktische adviezen voor docenten en schoolleiders.

Wat zijn de belangrijkste conclusies? Marzano's onderzoek laat zien dat de kwaliteit van de leraar doorslaggevend is voor de prestaties en de ontwikkeling van leerlingen. Een school kan allerlei ambities formuleren en beleid verzinnen. Maar wat de leraar dagelijks in de klas doet met zijn pupillen, dat bepaalt of eruit wordt gehaald wat er in zit. De invloed van de leraar is groter dan die van de school, stelt Marzano. Je kunt beter een goede leraar treffen in een slechte school, dan een gemiddelde leraar in een gemiddelde school.

Op dezelfde manier, weten bedrijfskundigen, is de direct leidinggevende, de gewone afdelings- of teamleider, de meest invloedrijke manager in de werkomgeving. Vraag is: wat kan deze leidinggevende leren van de onderwijzer die zijn leerlingen tot grootse prestaties aanzet? Marzano noemt drie aandachtspunten.

1. 'Didactische aanpak'. Wie anderen iets wil leren moet kennis hebben van de technieken die voorhanden zijn. Wat werkt, volgens Marzano? Wanneer een leerling (collega) voor een nieuwe uitdaging staat, is het belangrijk om te bespreken wat de overeenkomsten en verschillen zijn met oude, bekende taken. Het helpt om mensen vervolgens in hun eigen woorden te laten samenvatten en opschrijven wat ze gaan doen. En daarna moedig je als onderwijzer (leidinggevende) regelmatig de inspanningen aan die worden geleverd. Eerst de inspanningen en pas daarna de prestaties.

2. 'Klassenmanagement'. Volgens Marzano zijn zekerheid en structuur essentieel voor de prestaties en de ontwikkeling van leerlingen (collega's). Dat betekent dat een onderwijzer (leidinggevende) heldere routines en regels moet afspreken: hoe werken we hier? Daarnaast treedt hij snel op bij ondermijnend gedrag, ontwikkelt hij goede relaties met zijn leerlingen en let hij op zijn eigen 'mentale houding'. Dat laatste houdt onder meer in, zegt Marzano, dat je mensen 'emotioneel objectief' tegemoet treedt. Als je bijvoorbeeld iemand corrigeert, doe je dat feitelijk, zonder persoonlijke verwijten.

3. 'Curriculum-ontwerp'. Een goede onderwijzer (leidinggevende) weet wat essentieel is voor zijn pupillen (collega's) om te leren: welke kennis hebben ze nu echt nodig? Die kennis moet hij meerdere keren, op verschillende manieren aanbieden. Kennis die ze echt moeten beheersen, wordt ook echt geoefend. Door complexe opdrachten te geven, zorgt hij dat leerlingen ook echt gaan begrijpen waar ze mee bezig zijn.

Ik weet het: een leidinggevende is geen echte onderwijzer. En nee: een medewerker is geen echte leerling. Maar aan de andere kant vinden we het wel essentieel dat er in onze bedrijven voortdurend geleerd wordt. Vaak denken we daarbij vooral aan cursussen en trainingen. Maar verreweg de meeste kennis en vaardigheden ontwikkelen we gewoon tijdens het werk. Leidinggevenden spelen daarbij een essentiële rol. En door de kunst af te kijken bij vakmensen, bij onderwijzers en bij Marzano, zouden ze dat een stuk effectiever kunnen doen.

Ben Tiggelaar

(Verschenen als column in NRC Handelsblad)

Dit artikel delen op:

5 Meest gelezen blogs:

Dé bottleneck in elk bedrijf 02/05/2016
"Medewerkers in functiegroep 3 moeten wat betreft de competentie omgevingsbewustzijn op het niveau 'expert' zitten." Als ik zo'n zin lees weet ik het heel zeker: ik wil nooit meer in loondienst. Elk jaar neem ik tientallen plannen ... Lees verder

Meer kans op een baan met een `Donald Duck`-ervaring 03/05/2013
Een tijdje geleden vroeg ik deelnemers aan een seminar een persoonlijke ervaring uit te wisselen die 'boven verwachting' was. Een man had een prachtverhaal uit zijn kinderjaren. "Ik weet nog goed dat er een belangrijke kleurwedstrijd ... Lees verder

Ergernis nummer één 15/08/2013
Welk managementgedrag vinden we het meest ergerlijk? Wat stoort ons het meest aan onze leidinggevenden? Volgens diverse onderzoeken ergeren we ons het meest wanneer managers hun fouten niet toegeven. Een paar observaties en een paar tips ... Lees verder

Demotiverend én lachwekkend: bedrijfsregels 14/06/2013
- "Vanwege bezuinigingen moeten mensen hier nu zelf koffie, thee én WC-papier van thuis meenemen." - "Bij ons bedrijf mag niemand in een zilverkleurige auto rijden. Alleen de baas. En niemand weet waarom." - "Op iedere afdeling werd ... Lees verder

Drie, eigenlijk twee, pijlers voor succes 26/04/2013
In wezen zijn er slechts drie, eigenlijk maar twee, pijlers voor langdurig zakelijk succes. Dat stellen adviseurs en onderzoekers Michael Raynor en Mumtaz Ahmed in het aprilnummer van de Harvard Business Review. Raynor en Ahmed zijn niet ... Lees verder

< Terug naar overzicht




Trefwoorden

Leiderschap (139)
NRC (243)
Onderwijs (2)
Robert Marzano (1)

MBA in één dag CD-box II

€ 199,00
Bestel in onze webshop

MBA in één dag
CD-box

€ 199,00
Bestel in onze webshop

Dit wordt jouw jaar!

Van: € 14,95
voor: € 9,95
Bestel in onze webshop

MBA in één dag
Het boek

€ 29,95
Bestel in onze webshop

De beste columns

€ 12,50
Bestel in onze webshop

Dit wordt jouw jaar!
Luisterboek met 3 cds

€ 23,95
Bestel in onze webshop

The Core of the Matter

€ 39,95
Bestel in onze webshop

Vól in balans

€ 15,49
Bestel in onze webshop

Doen!

€ 23,49
Bestel in onze webshop

Dromen Durven Doen
op Luister CD + DVD

€ 49,95
Bestel in onze webshop

Dream Dare Do

€ 16,95
Bestel in onze webshop

Träumen, Wagen, Tun

€ 19,90
Bestel in onze webshop

Can Do!

€ 26,95
Bestel in onze webshop