Ben Tiggelaar
HomeOver BenBlogSeminarsOnderzoekDownloadsWebshopContact
HomeOver BenBlogSeminarsOnderzoekDownloadsContact

< Terug naar overzicht

Zes redenen waarom we ons zo beroerd aan afspraken houden

Gepubliceerd op: 27/10/2014

Zouden de dure ICT-consultants die voor de overheid werken echt niet weten hoe je voorkomt dat miljoenenprojecten in de soep lopen? En zouden al die accountants bij de big four echt niet snappen hoe je vermijdt dat je telkens weer met je domme streken in de krant belandt? Of weten ze het wel, maar lukt het ze niet om iets met die kennis te doen?

Het patroon is vaak het zelfde. Iemand maakt een domme fout. We zoeken uit wie het heeft gedaan en wat er misging. Daarna zetten we nog eens op een rijtje hoe het wel moet. En dan spreken we af dat we ons hier voortaan aan houden. Het is onder meer de manier waarop de ICT-commissie onder leiding van Ton Elias zijn werk deed.

Waar zit de cruciale fout? In de gedachte dat wanneer je iets weet of iets afspreekt, dit ook zal leiden tot ander gedrag. Was het maar zo eenvoudig. Decennia aan onderzoek laten zien dat er een diepe kloof ligt tussen willen en weten enerzijds en handelen anderzijds. Gedrag is de zwakke schakel tussen plannen en resultaten.

Zes belangrijke oorzaken.

1. Situaties: in de ene situatie -we zitten in een onderzoekscommissie- wordt ons praten en handelen, veelal automatisch, gestuurd door sociale en andere prikkels aldaar. In de andere situatie -we praten mee over een nieuw, prestigieus project- wordt ons gedrag door hele andere stimuli beïnvloed. In de eerste situatie worden kritische opmerkingen bijvoorbeeld beloond. In de tweede niet.

2. Kennis: vandaag heb je een mooi voornemen geformuleerd, een week later wordt je echter geconfronteerd met nieuwe kennis. Bijvoorbeeld over jezelf: je blijkt toch minder snel, handig of slim dan je dacht. En vervolgens pas je je voornemen aan. Of je ziet er vanaf.

3. Uitstel: voornemens die niet duidelijk zijn, of niet belangrijk genoeg voor ons persoonlijk, leiden meestal tot uitstel. En daarna neemt een van de factoren in dit rijtje het over.

4. Vergeten: mensen nemen zich dagelijks allerlei dingen voor, maar vergeten het daarna in veel gevallen ook weer.

5. Hypothetische vertekening: voornemens gaan meestal over toekomstig gedrag dat nu nog denkbeeldig is. Hypothetische handelingen over een jaar, die bovendien verstandig lijken, daar tekent iedereen voor. Onderzoek laat echter zien dat bij keuzes rond gedrag dat meteen moet worden uitgevoerd, de bereidheid tot actie zeer sterk daalt.

6. Tevredenheid: wanneer mensen verstandige voornemens formuleren voor de toekomst, leidt dat tot een tevreden gevoel in het hier en nu. Het gevoel dat je onderweg bent. En juist daardoor neemt het risico dat je je niet houdt aan je voornemen weer toe.

Natuurlijk. Toezichthouders, checklijsten, gedragscodes... Het werkt allemaal een beetje. Maar voor wie niet weet of onderschat hoe diep de kloof tussen intentie en gedrag is, blijft daadkrachtig ingrijpen moeilijk.

Binnen de overheid zullen de ICT-problemen niet verdwijnen. En over ontspoorde accountants leest u binnenkort ook weer in deze krant. Hooguit vragen we ons bij de volgende blunder nog harder af hoe het zo kon misgaan.

En dat is dan ook weer een beetje mijn schuld. Wie stukjes schrijft over management en leiderschap, zou eigenlijk wekelijks aandacht moeten besteden aan dit onderwerp. Ik was dat ook van plan. Eerlijk. Maar de laatste keer, zag ik, was alweer bijna twee jaar geleden. Mijn excuses. Ik beloof bij deze beterschap.

Ben Tiggelaar

(Verschenen als column in NRC Handelsblad)

Dit artikel delen op:

5 Meest gelezen blogs:

Dé bottleneck in elk bedrijf 02/05/2016
"Medewerkers in functiegroep 3 moeten wat betreft de competentie omgevingsbewustzijn op het niveau 'expert' zitten." Als ik zo'n zin lees weet ik het heel zeker: ik wil nooit meer in loondienst. Elk jaar neem ik tientallen plannen ... Lees verder

Meer kans op een baan met een `Donald Duck`-ervaring 03/05/2013
Een tijdje geleden vroeg ik deelnemers aan een seminar een persoonlijke ervaring uit te wisselen die 'boven verwachting' was. Een man had een prachtverhaal uit zijn kinderjaren. "Ik weet nog goed dat er een belangrijke kleurwedstrijd ... Lees verder

Ergernis nummer één 15/08/2013
Welk managementgedrag vinden we het meest ergerlijk? Wat stoort ons het meest aan onze leidinggevenden? Volgens diverse onderzoeken ergeren we ons het meest wanneer managers hun fouten niet toegeven. Een paar observaties en een paar tips ... Lees verder

Demotiverend én lachwekkend: bedrijfsregels 14/06/2013
- "Vanwege bezuinigingen moeten mensen hier nu zelf koffie, thee én WC-papier van thuis meenemen." - "Bij ons bedrijf mag niemand in een zilverkleurige auto rijden. Alleen de baas. En niemand weet waarom." - "Op iedere afdeling werd ... Lees verder

Drie, eigenlijk twee, pijlers voor succes 26/04/2013
In wezen zijn er slechts drie, eigenlijk maar twee, pijlers voor langdurig zakelijk succes. Dat stellen adviseurs en onderzoekers Michael Raynor en Mumtaz Ahmed in het aprilnummer van de Harvard Business Review. Raynor en Ahmed zijn niet ... Lees verder

< Terug naar overzicht




Trefwoorden

Gedrag (189)
Leiderschap (157)
NRC (261)

MBA in één dag CD-box II

€ 199,00
Bestel in onze webshop

MBA in één dag
CD-box

€ 199,00
Bestel in onze webshop

Dit wordt jouw jaar!

Van: € 14,95
voor: € 9,95
Bestel in onze webshop

MBA in één dag
Het boek

€ 29,95
Bestel in onze webshop

De beste columns

€ 12,50
Bestel in onze webshop

Dit wordt jouw jaar!
Luisterboek met 3 cds

€ 23,95
Bestel in onze webshop

The Core of the Matter

€ 39,95
Bestel in onze webshop

Vól in balans

€ 15,49
Bestel in onze webshop

Doen!

€ 23,49
Bestel in onze webshop

Dromen Durven Doen
op Luister CD + DVD

€ 49,95
Bestel in onze webshop

Dream Dare Do

€ 16,95
Bestel in onze webshop

Träumen, Wagen, Tun

€ 19,90
Bestel in onze webshop

Can Do!

€ 26,95
Bestel in onze webshop