Ben Tiggelaar
HomeOver BenBlogSeminarsOnderzoekDownloadsWebshopContact
HomeOver BenBlogSeminarsOnderzoekDownloadsContact

< Terug naar overzicht

Wat je meet is wat je krijgt

Gepubliceerd op: 20/10/2014

Ik ben niet de enige. Al tientallen jaren vragen Nederlandse ouders zich af hoe het kan dat hun kinderen na vier, vijf of zes jaar vreemdetalenonderwijs, nauwelijks een gesprek in het Duits of Frans kunnen voeren. Eenvoudige zinnen correct op papier krijgen? Lukt aardig. Boeken en artikelen lezen en daarover meerkeuzevragen beantwoorden? Gaat ook. Maar even eerlijk: hoeveel mensen hebben dat later in hun werk nodig? De grote meerderheid zou vooral gebaat zijn bij een wat betere spreekvaardigheid in het Duits, Frans en Engels.

Belangrijke reden voor ons collectieve spraakgebrek: wat je meet is wat je krijgt. Het centraal schriftelijk eindexamen wordt -de naam zegt het al- schriftelijk afgenomen. Daarnaast hebben veel docenten een voorkeur voor schriftelijk toetsen, omdat dit een stuk eenvoudiger nakijkt. Waar het in de meeste beroepen later om draait, de vaardigheid om een eenvoudig gesprek te kunnen voeren met een buitenlander, met een zekere tolerantie ten opzichte van fouten in grammatica en uitspraak, is gewoon veel lastiger om te meten.

Het is een klassieke fout. We meten vooral wat eenvoudig te meten valt en niet waar het eigenlijk om gaat. Je ziet het in het onderwijs, het openbaar bestuur en in bedrijven. En het leidt tot talloze problemen, ergernissen en discussies. Bijvoorbeeld over de perverse prikkels en bonussen in het bankwezen.

De onvrede rond bankbonussen richt zich meestal op de hoogte van de bedragen. Maar een minstens even groot probleem is dat de meeste beloningen primair worden gegeven voor gedrag waar de klant geen baat bij heeft. Bankiers worden niet beloond voor het geld dat ze u en mij besparen, maar voor de winst die ze de bank bezorgen. Vaak ten koste van ons.

Organisatiepsycholoog Kilian Wawoe deed een paar jaar geleden internationaal onderzoek naar bonussen. Een van de opvallende uitkomsten was dat ook de meeste bankmanagers eigenlijk ander gedrag van hun medewerkers zouden willen zien, dan wat er in de praktijk wordt gestimuleerd met financiële prikkels.

Ander leuk voorbeeld. Medewerkers van een grote fabriek vertelden me wat het effect was van de onlangs heringevoerde prikklokken. De meeste mensen klokten voortaan in bij de poort van het terrein en wandelden vervolgens in alle rust naar hun werkplek. Ondanks de beschikbaarheid van bussen. Na een tijdje besloot het management dat er alleen nog bij de eigen werkplek geklokt mocht worden. Nu namen mensen wel de bus, maar gebeurde er iets anders. Men wachtte na het werk bij de bushalte zonder uit te klokken. Pas wanneer de bus arriveerde, wachtte de chauffeur even, klokte iedereen rustig uit en vertrok men.

Om echt te meten wat de bedoeling is, valt ook vaak niet mee. Neem de trajectcontroles op snelwegen. Zeer effectief in het terugdringen van snelheidsovertredingen. Bovendien vinden ook weggebruikers dit systeem eerlijker dan het flitsen op één plek. Maar meer dan de helft van de krantenartikelen over trajectcontroles gaat over fouten, defecten en andere technische problemen.

Meten en belonen zijn populaire sturingsinstrumenten. Zo populair dat we vaak al beginnen met meten en belonen voor we zorgvuldig hebben bepaald wat het echte doel is waarnaar we streven. En voordat we netjes hebben geanalyseerd welk gedrag dit doel dichterbij gaat brengen. En dat is, zoals de Fransen zeggen: mettre la charrue avant les boeufs. Of volgens onze oosterburen: das Pferd beim Schwanz aufzäumen.

Ben Tiggelaar

(Verschenen als column in NRC Handelsblad)

Dit artikel delen op:

5 Meest gelezen blogs:

Dé bottleneck in elk bedrijf 02/05/2016
"Medewerkers in functiegroep 3 moeten wat betreft de competentie omgevingsbewustzijn op het niveau 'expert' zitten." Als ik zo'n zin lees weet ik het heel zeker: ik wil nooit meer in loondienst. Elk jaar neem ik tientallen plannen ... Lees verder

Meer kans op een baan met een `Donald Duck`-ervaring 03/05/2013
Een tijdje geleden vroeg ik deelnemers aan een seminar een persoonlijke ervaring uit te wisselen die 'boven verwachting' was. Een man had een prachtverhaal uit zijn kinderjaren. "Ik weet nog goed dat er een belangrijke kleurwedstrijd ... Lees verder

Ergernis nummer één 15/08/2013
Welk managementgedrag vinden we het meest ergerlijk? Wat stoort ons het meest aan onze leidinggevenden? Volgens diverse onderzoeken ergeren we ons het meest wanneer managers hun fouten niet toegeven. Een paar observaties en een paar tips ... Lees verder

Demotiverend én lachwekkend: bedrijfsregels 14/06/2013
- "Vanwege bezuinigingen moeten mensen hier nu zelf koffie, thee én WC-papier van thuis meenemen." - "Bij ons bedrijf mag niemand in een zilverkleurige auto rijden. Alleen de baas. En niemand weet waarom." - "Op iedere afdeling werd ... Lees verder

Drie, eigenlijk twee, pijlers voor succes 26/04/2013
In wezen zijn er slechts drie, eigenlijk maar twee, pijlers voor langdurig zakelijk succes. Dat stellen adviseurs en onderzoekers Michael Raynor en Mumtaz Ahmed in het aprilnummer van de Harvard Business Review. Raynor en Ahmed zijn niet ... Lees verder

< Terug naar overzicht




Trefwoorden

Gedrag (183)
Kilian Wawoe (1)
Leiderschap (148)
Meten (1)
NRC (252)

MBA in één dag CD-box II

€ 199,00
Bestel in onze webshop

MBA in één dag
CD-box

€ 199,00
Bestel in onze webshop

Dit wordt jouw jaar!

Van: € 14,95
voor: € 9,95
Bestel in onze webshop

MBA in één dag
Het boek

€ 29,95
Bestel in onze webshop

De beste columns

€ 12,50
Bestel in onze webshop

Dit wordt jouw jaar!
Luisterboek met 3 cds

€ 23,95
Bestel in onze webshop

The Core of the Matter

€ 39,95
Bestel in onze webshop

Vól in balans

€ 15,49
Bestel in onze webshop

Doen!

€ 23,49
Bestel in onze webshop

Dromen Durven Doen
op Luister CD + DVD

€ 49,95
Bestel in onze webshop

Dream Dare Do

€ 16,95
Bestel in onze webshop

Träumen, Wagen, Tun

€ 19,90
Bestel in onze webshop

Can Do!

€ 26,95
Bestel in onze webshop