Ben Tiggelaar
HomeOver BenBlogSeminarsOnderzoekDownloadsWebshopContact
HomeOver BenBlogSeminarsOnderzoekDownloadsContact

< Terug naar overzicht

Het wordt druk aan de onderkant

Gepubliceerd op: 28/07/2014

Een bizarre tegenstelling. Toonaangevende bedrijven voeren oorlog om toptalent. Intussen kunnen miljoenen geen baan vinden. Wat is er aan de hand?

Twee jaar geleden zocht ons gezin een huurwoning in Boston. We werden geholpen door Greg. Hij had een MBA van de prestigieuze Tufts University, maar een baan als assistent-makelaar. Zijn probleem: veel te veel mensen met een even goede opleiding.

Greg is niet alleen. Steeds meer afgestudeerden hebben moeite met het vinden van passend werk. Dat geldt in de VS, in Europa en zelfs in snelgroeiende economieën als China. En dus pakken ze werk aan op MBO-niveau. Ten minste, voor zover dat er nog is. Want robotisering en automatisering zorgen al jaren voor een structurele daling van het aantal banen op dit niveau.

Deze ontwikkelingen dwingen mensen met een middelbare opleiding op hun beurt om nog wat verder af te dalen in de arbeidspiramide. En voor mensen zonder diploma breken echt zware tijden aan.

De tegenstelling wordt hierdoor steeds groter. Aan de top van de arbeidsmarkt woedt de 'war on talent'. De enkeling die voldoet aan de allerhoogste eisen kan bij Google, Apple of Facebook rekenen op een bruto startsalaris van meer dan 150.000 dollar per jaar. Dat is nog exclusief opties, bonussen en andere extraatjes.

Onderaan bedruipen miljoenen zich met wat ze in de VS de 'nickel & dime jobs' noemen. De laagbetaalde banen in onder meer schoonmaak, bediening, wasserij en tuinonderhoud. De Amerikaanse onderzoeksjournaliste Barbara Ehrenreich ging ooit undercover in enkele van deze sectoren en schreef er het boek Nickel and Dimed over. Ehrenreich stelde vast dat een groot deel van de werknemers in de onderkant van de economie alleen kan overleven door het combineren van meerdere banen en het delen van huisvesting. Een groot deel van hen is murw en achterdochtig. Want voor elke arbeidsplek staan tien concurrenten te trappelen. De economische crisis heeft hun omstandigheden sinds Ehrenreichs boek niet verbeterd.

"Ook in Nederland wordt het druk aan de onderkant van de arbeidsmarkt," zei een beleidsadviseur een paar weken geleden tegen me. "De scheiding wordt steeds scherper. Of je bent in staat om internationaal te concurreren. Omdat je erg getalenteerd bent, bereid om hard te werken én omdat het je niet kan schelen waar je naartoe moet verhuizen. Of je zoekt -ogenschijnlijk- de luwte op en richt je op werk dat locatiegebonden is, zoals verpleging. Werk dat bovendien niet geautomatiseerd, gerobotiseerd of uitbesteed kan worden. Dat soort werk blijft wel bestaan, maar er zal lang niet voldoende zijn voor iedereen. Om deze banen wordt straks hard geconcurreerd."

Een paar jaar geleden vreesden we een werknemerstekort door de vergrijzing. Nu maken beleidsmakers zich grote zorgen om het structurele tekort aan werk. Sommigen zoeken naar oplossingen binnen de oude kaders. Het delen van de functies die overblijven, drie dagen werken, toch weer eerder met pensioen. Ideeën genoeg. Maar niemand staat te trappelen om werk en inkomen in te leveren.

Anderen stellen dat we een geheel nieuw denkraam nodig hebben. Een samenleving die niet langer draait om betaald werk als bestaansmiddel en -voor velen- als bestaansreden. Iedereen een basisinkomen en zoeken naar nieuwe manieren om onze tijd op aarde zinnig door te brengen.

Misschien iets om juist tijdens de vakantie eens rustig over na te denken.

Ben Tiggelaar

(Verschenen als column in NRC Handelsblad)

Dit artikel delen op:

5 Meest gelezen blogs:

Dé bottleneck in elk bedrijf 02/05/2016
"Medewerkers in functiegroep 3 moeten wat betreft de competentie omgevingsbewustzijn op het niveau 'expert' zitten." Als ik zo'n zin lees weet ik het heel zeker: ik wil nooit meer in loondienst. Elk jaar neem ik tientallen plannen ... Lees verder

Meer kans op een baan met een `Donald Duck`-ervaring 03/05/2013
Een tijdje geleden vroeg ik deelnemers aan een seminar een persoonlijke ervaring uit te wisselen die 'boven verwachting' was. Een man had een prachtverhaal uit zijn kinderjaren. "Ik weet nog goed dat er een belangrijke kleurwedstrijd ... Lees verder

Ergernis nummer één 15/08/2013
Welk managementgedrag vinden we het meest ergerlijk? Wat stoort ons het meest aan onze leidinggevenden? Volgens diverse onderzoeken ergeren we ons het meest wanneer managers hun fouten niet toegeven. Een paar observaties en een paar tips ... Lees verder

Demotiverend én lachwekkend: bedrijfsregels 14/06/2013
- "Vanwege bezuinigingen moeten mensen hier nu zelf koffie, thee én WC-papier van thuis meenemen." - "Bij ons bedrijf mag niemand in een zilverkleurige auto rijden. Alleen de baas. En niemand weet waarom." - "Op iedere afdeling werd ... Lees verder

Drie, eigenlijk twee, pijlers voor succes 26/04/2013
In wezen zijn er slechts drie, eigenlijk maar twee, pijlers voor langdurig zakelijk succes. Dat stellen adviseurs en onderzoekers Michael Raynor en Mumtaz Ahmed in het aprilnummer van de Harvard Business Review. Raynor en Ahmed zijn niet ... Lees verder

< Terug naar overzicht




Trefwoorden

Barbara Ehrenreich (1)
NRC (243)
Nickel and Dimed (1)
Verandering (104)
Werkloosheid (1)

MBA in één dag CD-box II

€ 199,00
Bestel in onze webshop

MBA in één dag
CD-box

€ 199,00
Bestel in onze webshop

Dit wordt jouw jaar!

Van: € 14,95
voor: € 9,95
Bestel in onze webshop

MBA in één dag
Het boek

€ 29,95
Bestel in onze webshop

De beste columns

€ 12,50
Bestel in onze webshop

Dit wordt jouw jaar!
Luisterboek met 3 cds

€ 23,95
Bestel in onze webshop

The Core of the Matter

€ 39,95
Bestel in onze webshop

Vól in balans

€ 15,49
Bestel in onze webshop

Doen!

€ 23,49
Bestel in onze webshop

Dromen Durven Doen
op Luister CD + DVD

€ 49,95
Bestel in onze webshop

Dream Dare Do

€ 16,95
Bestel in onze webshop

Träumen, Wagen, Tun

€ 19,90
Bestel in onze webshop

Can Do!

€ 26,95
Bestel in onze webshop