Ben Tiggelaar
HomeOver BenBlogSeminarsOnderzoekDownloadsWebshopContact
HomeOver BenBlogSeminarsOnderzoekDownloadsContact

< Terug naar overzicht

Hoe voorkom je dat je cynisch wordt?

Gepubliceerd op: 07/05/2014

De afgelopen weken was ik opeens te gast bij vier bijeenkomsten over maatschappelijk verantwoord ondernemen. Dat onderwerp mag weer, met het einde van de crisis in zicht. Dat het onderwerp 'duurzaamheid' terugkeert op de agenda van het bedrijfsleven is natuurlijk niet zo gek. De rapporten van het VN-klimaatpanel worden steeds urgenter van toon. Het aantal mensen dat gek wordt van de werkstress blijft maar toenemen. En zonder 'planet' en zonder 'people', heb je niet zoveel lol van je 'profit'.

Maar goed. Hoe red je de wereld? Is dat eigenlijk wel mogelijk? Of is het gewoon ons lot als mensen dat we hierover blijven discussiëren tot we uiteindelijk ten onder gaan? De ene dag ben ik er wat somberder over dan de andere. Neem een onderwerp als CO2-reductie. Een van de grote problemen is dat veranderingen in het hier en nu, pas over enkele tientallen jaren merkbare klimaateffecten hebben. Dat is psychologisch behoorlijk ingewikkeld. We zijn als mensen doorgaans al niet in staat om ons gedrag aan te passen als het gaat om onze eigen gezondheid over een paar jaar. Des te meer je je verdiept in onderwerpen als klimaatverandering en menselijk gedrag, des te cynischer word je.

Aan de andere kant wordt er -juist in Nederland- ook creatief nagedacht over de vraag hoe je grote maatschappelijke veranderingen in de goede richting kunt trekken. Aan de Erasmus Universiteit houden mensen als Jan Rotmans en Derk Loorbach zich al jaren bezig met het onderwerp transitiemanagement.

Transitiemanagement draait om de vraag hoe je fundamentele omslagen in denken, organiseren en handelen kunt bevorderen. Bijvoorbeeld op het gebied van energie en milieu, maar ook in 'moeilijke' sectoren als onderwijs en zorg.

Rotmans en collega's onderzoeken hoe je van bestaande 'regimes', waarin burgers, bedrijven en overheden vastzitten in hun huidige belangen en gewoontes, naar een nieuw, duurzamer evenwicht kunt migreren. Essentieel hiervoor zijn 'niches': nieuwe, kleinschalige initiatieven van onderaf. Groepjes mensen die nieuwe technologieën of werkwijzen uitproberen.

Transities lukken nooit als je het overlaat aan het oude establishment. Maar ook niet als kleine niche-spelers het in hun eentje moeten opknappen. Transities lukken alleen als je machtige organisaties uit het oude regime, kunt laten samenwerken met niche-partijen. Het creëren van verbindingen, het delen van kennis en het samen testen van nieuwe ideeën in experimenten, is waar transitiemanagers zich mee bezighouden.

Rotmans is naast zijn wetenschappelijke werk ook een onverholen idealist en activist. En tóch vinden zijn ideeën ook in Den Haag gehoor. Zo was er van 2007 tot en met 2011 het Transitieprogramma in de Langdurende Zorg. In totaal liepen er 26 regionale experimenten waarbinnen innovatieve aanpakken op het gebied van zorg werden uitgeprobeerd. Los van bestaande structuren, regels en geldstromen. In het programma lag alle informatie over de experimenten op tafel, kon iedereen zich met elkaar bemoeien, meedenken en meeprofiteren. Een van de deelnemers was Buurtzorg Nederland, dat is uitgegroeid tot een echte 'game changer' in de zorgsector.

Dit type verhalen helpt. Net als je besluit om te stoppen met dromen, net als het cynisme de overhand dreigt te krijgen, lees je een betoog van iemand die én verstandig én idealist is. "Je moet er ook in geloven. We moeten weer kathedralen gaan bouwen," zei Rotmans in een interview. Toch maar niet capituleren dus. Vandaag nog niet.

Ben Tiggelaar

(Verschenen als column in NRC Handelsblad)

Dit artikel delen op:

5 Meest gelezen blogs:

Dé bottleneck in elk bedrijf 02/05/2016
"Medewerkers in functiegroep 3 moeten wat betreft de competentie omgevingsbewustzijn op het niveau 'expert' zitten." Als ik zo'n zin lees weet ik het heel zeker: ik wil nooit meer in loondienst. Elk jaar neem ik tientallen plannen ... Lees verder

Meer kans op een baan met een `Donald Duck`-ervaring 03/05/2013
Een tijdje geleden vroeg ik deelnemers aan een seminar een persoonlijke ervaring uit te wisselen die 'boven verwachting' was. Een man had een prachtverhaal uit zijn kinderjaren. "Ik weet nog goed dat er een belangrijke kleurwedstrijd ... Lees verder

Ergernis nummer één 15/08/2013
Welk managementgedrag vinden we het meest ergerlijk? Wat stoort ons het meest aan onze leidinggevenden? Volgens diverse onderzoeken ergeren we ons het meest wanneer managers hun fouten niet toegeven. Een paar observaties en een paar tips ... Lees verder

Demotiverend én lachwekkend: bedrijfsregels 14/06/2013
- "Vanwege bezuinigingen moeten mensen hier nu zelf koffie, thee én WC-papier van thuis meenemen." - "Bij ons bedrijf mag niemand in een zilverkleurige auto rijden. Alleen de baas. En niemand weet waarom." - "Op iedere afdeling werd ... Lees verder

Drie, eigenlijk twee, pijlers voor succes 26/04/2013
In wezen zijn er slechts drie, eigenlijk maar twee, pijlers voor langdurig zakelijk succes. Dat stellen adviseurs en onderzoekers Michael Raynor en Mumtaz Ahmed in het aprilnummer van de Harvard Business Review. Raynor en Ahmed zijn niet ... Lees verder

< Terug naar overzicht




Trefwoorden

Derk Loorbach (1)
Duurzaamheid (1)
Gedrag (193)
Jan Rotmans (1)
NRC (269)
Ondernemerschap (53)
Transitiemanagement (1)

MBA in één dag CD-box II

€ 199,00
Bestel in onze webshop

MBA in één dag
CD-box

€ 199,00
Bestel in onze webshop

Dit wordt jouw jaar!

Van: € 14,95
voor: € 9,95
Bestel in onze webshop

MBA in één dag
Het boek

€ 29,95
Bestel in onze webshop

De beste columns

€ 12,50
Bestel in onze webshop

Dit wordt jouw jaar!
Luisterboek met 3 cds

€ 23,95
Bestel in onze webshop

The Core of the Matter

€ 39,95
Bestel in onze webshop

Vól in balans

€ 15,49
Bestel in onze webshop

Doen!

€ 23,49
Bestel in onze webshop

Dromen Durven Doen
op Luister CD + DVD

€ 49,95
Bestel in onze webshop

Dream Dare Do

€ 16,95
Bestel in onze webshop

Träumen, Wagen, Tun

€ 19,90
Bestel in onze webshop

Can Do!

€ 26,95
Bestel in onze webshop