Ben Tiggelaar
HomeOver BenBlogSeminarsOnderzoekDownloadsWebshopContact
HomeOver BenBlogSeminarsOnderzoekDownloadsContact

< Terug naar overzicht

De drie heiligen van deze tijd

Gepubliceerd op: 09/12/2013

Nelson Mandela. Mahatma Gandhi. Martin Luther King. Het zijn de drie meest gebruikte - en wellicht ook misbruikte - voorbeeldfiguren in businessboeken en leiderschapsseminars. Er gaat geen week voorbij, of ik zie, hoor of lees wel een managementdenker die zijn punt wil illustreren door het aanhalen van een van deze drie mythische personen.

Tja. Het is makkelijk om er lacherig over te doen. Dat is ook soms mijn eerste neiging. Maar blijkbaar vervult het een diepmenselijke behoefte om je op te trekken aan dit soort iconen. Al eeuwen. Powerpoint heeft misschien de gebrandschilderde ramen vervangen. De plaats van de priester is ingepikt door een presentator. En Sint Augustinus van Hippo, Franciscus van Assisi en Thomas van Aquino heten nu Gandhi, King en Mandela. Maar voor de rest is er niet veel veranderd. Nog altijd gaat het erom je te spiegelen aan een onbereikbaar ideaal. Aan een betere versie van het verschijnsel mens dan je zelf ooit zult zijn.

Daarbij zijn de feitelijke elementen uit de biografie ondergeschikt aan de mythevorming en de anekdotes die worden doorverteld. Zoals het verhaal over Mandela dat hij altijd zijn eigen bed wilde opmaken. Ook in de hotels waar hij als president verbleef. Soms tot wanhoop van het personeel, dat het zo graag voor hem wilde doen.

Of het verhaal dat hij in een vliegtuig met motorpech, na te constateren dat de propeller niet meer draaide, onverstoorbaar zijn krant bleef lezen. Pas na de uiteindelijk veilige landing zei hij: "Man, wat was ik bang daarboven." Blijkbaar was hij een meester in het beteugelen van zijn angst.

Of het allemaal precies zo is gegaan, is nu al bijna net zo onbelangrijk als de vraag of Sint Franciscus bijna duizend jaar geleden echt met de dieren kon praten.

Ik denk niet dat veel managers geloven dat je door een training, een ontwikkeltraject, laat staan door een praatje en een plaatje bij een congres, zelf ook een soort Madiba kunt worden. Iedereen realiseert zich dat ook iemand met het karakter en de gedrevenheid van Nelson Mandela decennia nodig had om te transformeren van de militante veertiger die in 1963 werd gearresteerd tot de op verzoening gerichte zeventiger die in 1990 vrijkwam en in 1994 president werd. Een weg die hij bovendien niet zelf verkoos, maar die hem veeleer door de omstandigheden werd opgedrongen.

Het is meer dat we door de verhalen over Mandela, zoals kerkgangers door een bijbelverhaal, in gedachten houden dat de echte waarde van het menselijk leven niet te vangen valt in titels, salarissen en lease-auto's. Dat er grootsere dingen mogelijk zijn dan werken aan aandeelhouderswaarde. Gandhi, King en Mandela herinneren ons eraan dat rechtvaardigheid, opoffering en vergeving hogere waarden zijn dan aanspreken, afrekenen en afserveren.

En wat is er mis mee dat de werkenden der natie zich hier bij tijd en wijle vrijwillig op laten wijzen.

Waarom dan toch die neiging tot ironie? Omdat ik soms op dinsdag King gebruikt zie worden om verkopers van kantoorartikelen aan te moedigen, op woensdag Gandhi om projectleiders bij de belastingdienst een hart onder de riem te steken en op vrijdag Mandela om managers in de zorg te stimuleren om efficiënter te werken. Op zaterdag denk ik dan: een beetje meer eerbied graag voor onze hedendaagse heiligen. In ieder geval de komende paar dagen.

Ben Tiggelaar

(Verschenen als column in NRC Handelsblad)

Dit artikel delen op:

5 Meest gelezen blogs:

Dé bottleneck in elk bedrijf 02/05/2016
"Medewerkers in functiegroep 3 moeten wat betreft de competentie omgevingsbewustzijn op het niveau 'expert' zitten." Als ik zo'n zin lees weet ik het heel zeker: ik wil nooit meer in loondienst. Elk jaar neem ik tientallen plannen ... Lees verder

Meer kans op een baan met een `Donald Duck`-ervaring 03/05/2013
Een tijdje geleden vroeg ik deelnemers aan een seminar een persoonlijke ervaring uit te wisselen die 'boven verwachting' was. Een man had een prachtverhaal uit zijn kinderjaren. "Ik weet nog goed dat er een belangrijke kleurwedstrijd ... Lees verder

Ergernis nummer één 15/08/2013
Welk managementgedrag vinden we het meest ergerlijk? Wat stoort ons het meest aan onze leidinggevenden? Volgens diverse onderzoeken ergeren we ons het meest wanneer managers hun fouten niet toegeven. Een paar observaties en een paar tips ... Lees verder

Demotiverend én lachwekkend: bedrijfsregels 14/06/2013
- "Vanwege bezuinigingen moeten mensen hier nu zelf koffie, thee én WC-papier van thuis meenemen." - "Bij ons bedrijf mag niemand in een zilverkleurige auto rijden. Alleen de baas. En niemand weet waarom." - "Op iedere afdeling werd ... Lees verder

Drie, eigenlijk twee, pijlers voor succes 26/04/2013
In wezen zijn er slechts drie, eigenlijk maar twee, pijlers voor langdurig zakelijk succes. Dat stellen adviseurs en onderzoekers Michael Raynor en Mumtaz Ahmed in het aprilnummer van de Harvard Business Review. Raynor en Ahmed zijn niet ... Lees verder

< Terug naar overzicht




Trefwoorden

Gedrag (189)
Leiderschap (157)
NRC (261)
Nelson Mandela (1)

MBA in één dag CD-box II

€ 199,00
Bestel in onze webshop

MBA in één dag
CD-box

€ 199,00
Bestel in onze webshop

Dit wordt jouw jaar!

Van: € 14,95
voor: € 9,95
Bestel in onze webshop

MBA in één dag
Het boek

€ 29,95
Bestel in onze webshop

De beste columns

€ 12,50
Bestel in onze webshop

Dit wordt jouw jaar!
Luisterboek met 3 cds

€ 23,95
Bestel in onze webshop

The Core of the Matter

€ 39,95
Bestel in onze webshop

Vól in balans

€ 15,49
Bestel in onze webshop

Doen!

€ 23,49
Bestel in onze webshop

Dromen Durven Doen
op Luister CD + DVD

€ 49,95
Bestel in onze webshop

Dream Dare Do

€ 16,95
Bestel in onze webshop

Träumen, Wagen, Tun

€ 19,90
Bestel in onze webshop

Can Do!

€ 26,95
Bestel in onze webshop