Ben Tiggelaar
HomeOver BenBlogSeminarsOnderzoekDownloadsWebshopContact
HomeOver BenBlogSeminarsOnderzoekDownloadsContact

< Terug naar overzicht

De wil

Gepubliceerd op: 02/12/2013

Veel personen die ik in mijn werk ontmoet -managers, ondernemers en andere mensen met ambitie- hebben een groot vertrouwen in de menselijke wil. Onbelemmerd door kennis van psychologische zaken, denken ze dat hun wil de voorbode is van mooie resultaten. Ik geloof er niet in. Als wij mensen het echt moesten hebben van onze wilskracht, waren we reddeloos verloren.

Wilskracht is de enige gedragstheorie die veel mensen kennen. Je doet iets omdat je het wil. En als je iets niet wilt, doe je het niet. Klaar.

Zo duiden veel mensen de dingen die gebeuren. Bijvoorbeeld in hun loopbaan. Dat jij succesvol bent komt omdat je dat heel graag wilde en er toen voor ging knokken. En iemand die minder succes heeft, wilde het blijkbaar minder hard. Logisch.

Maar psychologen kijken naar meer aandrijvingen van gedrag. Ja, aan de ene kant zijn we in staat om ons gedrag bewust, gepland te managen: wilskracht. Maar een veel groter deel van ons handelen komt tot stand op basis van prikkels in de directe omgeving, waarop wij volautomatisch, vaak onbewust reageren. Van een groter bord eet je meer. Als mensen om je heen vriendelijk knikken, praat je langer door.

En wanneer je al bewust iets gaat willen, komt ook dat vaak door de kenmerken van de situatie waarin je verkeert. Pas als de benzine van je auto bijna op is, wil je naar een pomp. Sterker nog: als het reservelampje brandt, is het heel moeilijk om niet te willen tanken.

Goed, zeggen sommige vrienden... Dus de meeste mensen vertrouwen teveel op wilskracht en snappen niet dat hun gedrag vooral bestaat uit automatisch reageren op prikkels in de omgeving. So what.

Mag ik even?

De komende jaren zullen heel wat politici betogen dat mensen veel meer zelf kunnen dan ze denken. Als ze maar echt willen. Een mythe die goed van pas komt in tijden van bezuiniging.

In 2014 gaan weer talloze bedrijven een mislukt veranderproces in, omdat van medewerkers wordt gevraagd dat ze 'op wilskracht' hun gedrag veranderen, binnen een sociale en fysieke werkomgeving die gewoon hetzelfde blijft. Wat een lijdensweg.

Nog een paar weken en dan gaan er tienduizenden mensen diëten op wilskracht. Door minder te eten daalt het glucoseniveau in hun bloed, waardoor hun vermogen tot zelfregulering vaak zover afneemt dat ze het dieet niet volhouden. Wat een triestigheid. Een kleiner servies aanschaffen heeft -bewezen- meer effect.

Nog eentje? Psycholoog Shai Danziger en collega's onderzochten ruim 1.100 gerechtelijke beslissingen over voorwaardelijke invrijheidsstelling. Hun analyse laat zien dat rechters wanneer ze toe zijn aan een pauze en een maaltijd, volautomatisch voor de veilige weg kiezen bij dit soort complexe beslissingen. Resultaat: vlak na een pauze heb je circa 65% kans op vervroegde vrijlating. Vlak voor een pauze ongeveer 0%. Rechters willen dit niet. Maar ze doen het wel.

Dus? We zijn allemaal verstandelijk beperkt. Kennis van onze tekortkomingen kan helpen om een prettiger leven te leiden, bevrijd van teveel pretenties, en te zoeken naar slimmere oplossingen. Natuurlijk komt dit soort kennis ons niet goed uit. Geldt ook voor mij. Ik zou ook liever populaire stukjes schrijven met teksten als 'willen is kunnen'. Maar dat is hardop liegen en op de een of andere manier kan ik mijn geest net niet ver genoeg 'tweaken' om dat vrijwillig binnen mijn eigen vakgebied te doen.

Ben Tiggelaar

(Verschenen als column in NRC Handelsblad)

Dit artikel delen op:

5 Meest gelezen blogs:

Dé bottleneck in elk bedrijf 02/05/2016
"Medewerkers in functiegroep 3 moeten wat betreft de competentie omgevingsbewustzijn op het niveau 'expert' zitten." Als ik zo'n zin lees weet ik het heel zeker: ik wil nooit meer in loondienst. Elk jaar neem ik tientallen plannen ... Lees verder

Meer kans op een baan met een `Donald Duck`-ervaring 03/05/2013
Een tijdje geleden vroeg ik deelnemers aan een seminar een persoonlijke ervaring uit te wisselen die 'boven verwachting' was. Een man had een prachtverhaal uit zijn kinderjaren. "Ik weet nog goed dat er een belangrijke kleurwedstrijd ... Lees verder

Ergernis nummer één 15/08/2013
Welk managementgedrag vinden we het meest ergerlijk? Wat stoort ons het meest aan onze leidinggevenden? Volgens diverse onderzoeken ergeren we ons het meest wanneer managers hun fouten niet toegeven. Een paar observaties en een paar tips ... Lees verder

Demotiverend én lachwekkend: bedrijfsregels 14/06/2013
- "Vanwege bezuinigingen moeten mensen hier nu zelf koffie, thee én WC-papier van thuis meenemen." - "Bij ons bedrijf mag niemand in een zilverkleurige auto rijden. Alleen de baas. En niemand weet waarom." - "Op iedere afdeling werd ... Lees verder

Drie, eigenlijk twee, pijlers voor succes 26/04/2013
In wezen zijn er slechts drie, eigenlijk maar twee, pijlers voor langdurig zakelijk succes. Dat stellen adviseurs en onderzoekers Michael Raynor en Mumtaz Ahmed in het aprilnummer van de Harvard Business Review. Raynor en Ahmed zijn niet ... Lees verder

< Terug naar overzicht




Trefwoorden

Gedrag (179)
NRC (244)
Shai Danziger (1)
Wilskracht (1)

MBA in één dag CD-box II

€ 199,00
Bestel in onze webshop

MBA in één dag
CD-box

€ 199,00
Bestel in onze webshop

Dit wordt jouw jaar!

Van: € 14,95
voor: € 9,95
Bestel in onze webshop

MBA in één dag
Het boek

€ 29,95
Bestel in onze webshop

De beste columns

€ 12,50
Bestel in onze webshop

Dit wordt jouw jaar!
Luisterboek met 3 cds

€ 23,95
Bestel in onze webshop

The Core of the Matter

€ 39,95
Bestel in onze webshop

Vól in balans

€ 15,49
Bestel in onze webshop

Doen!

€ 23,49
Bestel in onze webshop

Dromen Durven Doen
op Luister CD + DVD

€ 49,95
Bestel in onze webshop

Dream Dare Do

€ 16,95
Bestel in onze webshop

Träumen, Wagen, Tun

€ 19,90
Bestel in onze webshop

Can Do!

€ 26,95
Bestel in onze webshop