Ben Tiggelaar
HomeOver BenBlogSeminarsOnderzoekDownloadsWebshopContact
HomeOver BenBlogSeminarsOnderzoekDownloadsContact

< Terug naar overzicht

De mythe van het zelfvertrouwen

Gepubliceerd op: 25/11/2013

"Als ik die eerste jaren iets meer zelfvertrouwen had gehad, was het misschien heel anders gelopen." Gerard is een ondernemer die -naar de maatstaven van de meeste mensen- extreem succesvol is. Toch kijkt hij zelf met gemengde gevoelens terug op zijn loopbaan.

Hij richtte tijdens zijn studie een technologiebedrijf op, bouwde dit uit tot een internationale club en verkocht deze daarna voor enkele miljoenen. Vervolgens herhaalde hij dit kunstje nog eens. Maar nu vanuit Silicon Valley.

Gerard: "Ik heb jarenlang gedacht dat anderen, vooral mijn zakenpartners en mijn klanten, het beter wisten dan ik. Pas later kwam ik erachter dat ik eigenlijk veel meer had moeten vertrouwen op mezelf."

Zelfvertrouwen, zelfrespect, zelfachting... Er wordt door therapeuten, onderwijzers en ouders al enkele decennia gedacht dat een generiek vertrouwen in eigen kwaliteiten allerlei positieve effecten heeft. Mensen met meer zelfvertrouwen zouden succesvoller zijn op tal van terreinen. Maar het gekke is dat hier in onderzoek geen serieuze bewijzen voor te vinden zijn.

Een groot overzichtsartikel van Roy Baumeister en collega's uit 2003 laat maar weinig heel van ons vertrouwen in 'self-esteem'. Een van de eerste opmerkingen van de onderzoekers is -niet zonder ironie- dat het doen van research naar de effecten van zelfvertrouwen bijzonder lastig is. Omdat mensen met veel zelfvertrouwen vaak hun eigen successen en goede eigenschappen overdrijven.

Belangrijkste conclusie van Baumeister: meer zelfvertrouwen leidt niet aantoonbaar tot betere prestaties en meer succes in scholing en werk. Wel zijn mensen met meer zelfvertrouwen gemiddeld gelukkiger, nemen ze vaker het initiatief en houden ze langer vol bij tegenslag. Maar zonder werkelijke vaardigheden leidt dit dus niet per se tot een geslaagde loopbaan.

Recent onderzoek van Ulrich Orth en collega's, waarin ruim 1.800 mensen jarenlang werden gevolgd, laat vergelijkbare resultaten zien. Mensen met meer zelfvertrouwen ervaren meer geluk en zijn ook tevredener met hun relatie en met hun werk. Maar opnieuw: voor je succes maakt het eigenlijk niet uit.

Interessant: de onderzoekers stelden vast dat zelfvertrouwen een vast verloop kent in een gemiddeld mensenleven. Ons zelfrespect neemt vanaf onze puberteit steeds verder toe. Tot onze vijftigste, waarna het langzaam weer afneemt. Dat gaat blijkbaar vanzelf.

Grappig. Er bestaat een complete industrie op het gebied van zelfvertrouwen in relatie tot werk: boeken, seminars, video's, cd's, coaching, therapie... De meeste producten en diensten zijn gelukkig onschuldig en richten weinig uit. Ook met betrekking tot het verhogen van je zelfvertrouwen overigens. Maar dat is helemaal niet erg, want voor je werk heb je dus niet zoveel aan meer zelfvertrouwen.

Voor de goede orde: specifiek zelfvertrouwen, kennis van je eigen vaardigheden op een bepaald terrein -self-efficacy in het psychologisch woordenboek- laat wel positieve effecten zien. Wie bijvoorbeeld gelooft dat hij in staat is om een opleiding te volbrengen, kiest ook eerder voor scholing. En wanneer we geloven dat we kunnen veranderen, zullen we eerder een verandering aandurven. Maar ook hier geldt: of we uiteindelijk slagen, hangt van onze echte vaardigheden af.

Terug naar Gerard. "Als ik in die eerste jaren iets meer zelfvertrouwen had gehad, was het misschien heel anders gelopen." Tja, waarschijnlijk niet dus.

Hoewel? Gerard had, met meer zelfvertrouwen, misschien juist minder goed geluisterd naar zijn partners en zijn klanten. En wellicht was hij daardoor een stuk minder succesvol geworden. Maar daar had hij zich dan, door dat grotere zelfvertrouwen, juist wel weer prima bij gevoeld.

Ben Tiggelaar

(Verschenen als column in NRC Handelsblad)

Dit artikel delen op:

5 Meest gelezen blogs:

Dé bottleneck in elk bedrijf 02/05/2016
"Medewerkers in functiegroep 3 moeten wat betreft de competentie omgevingsbewustzijn op het niveau 'expert' zitten." Als ik zo'n zin lees weet ik het heel zeker: ik wil nooit meer in loondienst. Elk jaar neem ik tientallen plannen ... Lees verder

Meer kans op een baan met een `Donald Duck`-ervaring 03/05/2013
Een tijdje geleden vroeg ik deelnemers aan een seminar een persoonlijke ervaring uit te wisselen die 'boven verwachting' was. Een man had een prachtverhaal uit zijn kinderjaren. "Ik weet nog goed dat er een belangrijke kleurwedstrijd ... Lees verder

Ergernis nummer één 15/08/2013
Welk managementgedrag vinden we het meest ergerlijk? Wat stoort ons het meest aan onze leidinggevenden? Volgens diverse onderzoeken ergeren we ons het meest wanneer managers hun fouten niet toegeven. Een paar observaties en een paar tips ... Lees verder

Demotiverend én lachwekkend: bedrijfsregels 14/06/2013
- "Vanwege bezuinigingen moeten mensen hier nu zelf koffie, thee én WC-papier van thuis meenemen." - "Bij ons bedrijf mag niemand in een zilverkleurige auto rijden. Alleen de baas. En niemand weet waarom." - "Op iedere afdeling werd ... Lees verder

Drie, eigenlijk twee, pijlers voor succes 26/04/2013
In wezen zijn er slechts drie, eigenlijk maar twee, pijlers voor langdurig zakelijk succes. Dat stellen adviseurs en onderzoekers Michael Raynor en Mumtaz Ahmed in het aprilnummer van de Harvard Business Review. Raynor en Ahmed zijn niet ... Lees verder

< Terug naar overzicht




Trefwoorden

Gedrag (179)
NRC (244)
Persoonlijk leiderschap (19)
Roy Baumeister (3)
Ulrich Orth (1)
Verandering (104)
Zelfvertrouwen (1)

MBA in één dag CD-box II

€ 199,00
Bestel in onze webshop

MBA in één dag
CD-box

€ 199,00
Bestel in onze webshop

Dit wordt jouw jaar!

Van: € 14,95
voor: € 9,95
Bestel in onze webshop

MBA in één dag
Het boek

€ 29,95
Bestel in onze webshop

De beste columns

€ 12,50
Bestel in onze webshop

Dit wordt jouw jaar!
Luisterboek met 3 cds

€ 23,95
Bestel in onze webshop

The Core of the Matter

€ 39,95
Bestel in onze webshop

Vól in balans

€ 15,49
Bestel in onze webshop

Doen!

€ 23,49
Bestel in onze webshop

Dromen Durven Doen
op Luister CD + DVD

€ 49,95
Bestel in onze webshop

Dream Dare Do

€ 16,95
Bestel in onze webshop

Träumen, Wagen, Tun

€ 19,90
Bestel in onze webshop

Can Do!

€ 26,95
Bestel in onze webshop