Ben Tiggelaar
HomeOver BenBlogSeminarsOnderzoekDownloadsWebshopContact
HomeOver BenBlogSeminarsOnderzoekDownloadsContact

< Terug naar overzicht

Waarom de meeste veranderingen mislukken

Gepubliceerd op: 05/07/2013

Odfjell, Imtech, de banken, de kinderopvangsector, het UWV, het MKB... Iedereen is bezig met veranderen. Maar volgens bedrijfskundigen levert dat meestal niet op wat de bedoeling is. Meer dan de helft van de veranderingen mislukt. Al jaren. Het zou zo maar eens kunnen dat we we in het bedrijfsleven veel minder begrijpen van het veranderen van menselijk gedrag -van collega's, klanten en managers- dan we zelf denken.

Opmerkelijk: verreweg het meest interessante onderzoek naar gedragsverandering wordt gedaan binnen de gezondheidszorg. Al lange tijd maken gezondheidspsychologen studie van methoden en technieken om het gedrag van individuen en groepen te beïnvloeden.

Zo ontwikkelden de Britse onderzoekers Charles Abraham en Susan Michie in de afgelopen jaren een taxonomie van verandertechnieken, waarmee communicatiecampagnes, demonstraties, simulaties en andere interventies systematisch vergeleken kunnen worden. Hun 'periodiek systeem' op het gebied van veranderen wordt door veel onderzoekers gebruikt in effectiviteitsstudies. Bijvoorbeeld in een -ook voor bedrijven hoogst interessante- analyse van Thomas Webb en collega's. De onderzoekers vergeleken 85 verschillende studies naar interventies via internet, waarbij in totaal meer dan 43.000 proefpersonen waren betrokken. Wat vonden ze?

Belangrijkste conclusie van Webb en de zijnen: wie zijn wetenschappelijke huiswerk doet, boekt betere resultaten. Veranderinterventies die zijn gebaseerd op een wetenschappelijke theorie, blijken stelselmatig effectiever dan interventies die -zoals maar al te vaak gebeurt- enkel gebaseerd zijn op ideeën, intuïties en ervaringen van de betrokkenen.

Het model dat het best bleek te werken, was de 'theory of planned behavior' van de Amerikaanse sociaal-psycholoog Icek Ajzen. Ajzens theorie uit 1991 is al lange tijd de meest aangehaalde gedragsbenadering binnen de wetenschappelijke psychologie en stelt -heel kort samengevat- dat onze intenties en ons gedrag worden gestuurd door drie verzamelingen van overtuigingen: onze 'beliefs' omtrent het nut van ons voorgenomen gedrag; onze verwachtingen over wat anderen zullen vinden van dat gedrag; En onze inschatting van ons vermogen om het voornemen ook echt uit te voeren. Wie anderen wil veranderen, moet zijn pijlen richten op deze overtuigingen.

Webb en collega's vonden nog meer. Interventies die gebruik maakten van meerdere technieken, zijn effectiever dan interventies die gebruikmaken van een of enkele technieken. Wie iets wil veranderen in het gedrag van anderen, kan bijvoorbeeld het gewenste gedrag te demonstreren. Maar nog beter werkt het als je ook feedback geeft op vertoond gedrag, en daarnaast beloningen geeft voor gewenst gedrag en tevens mensen in staat stelt om zich te vergelijken met anderen. Meer technieken, meer effect.

Goed. Terug naar de beginvraag. Waarom mislukken de meeste veranderingen in het bedrijfsleven en binnen de overheid? Een belangrijke reden zou wel eens kunnen zijn dat we ons niet houden aan de simpele regel uit het onderzoek van Webb.

We doen ons huiswerk niet. Ondanks dat een op de drie Nederlanders hoger onderwijs heeft genoten, denken we niet academisch genoeg. We besteden geen aandacht aan het verkennen en formuleren van ideeën over hoe het gedrag van onze klanten, burgers en collega's werkt. Er is een probleem, we bedenken een aanpak en we gaan aan de slag. Hoe onze aanpak stap-voor-stap, via het gedrag van mensen, zal leiden tot ons doel, wordt niet uitgewerkt.

Deze aanpak scheelt wellicht een paar uur en wat inspanning. Maar het resultaat is bijna altijd de zoveelste kostbare interventie die niet of nauwelijks werkt. Alleen wie geld en tijd teveel heeft, kan zich dat permitteren.

Ben Tiggelaar

(Verschenen als column in NRC Handelsblad)

Dit artikel delen op:

5 Meest gelezen blogs:

Dé bottleneck in elk bedrijf 02/05/2016
"Medewerkers in functiegroep 3 moeten wat betreft de competentie omgevingsbewustzijn op het niveau 'expert' zitten." Als ik zo'n zin lees weet ik het heel zeker: ik wil nooit meer in loondienst. Elk jaar neem ik tientallen plannen ... Lees verder

Meer kans op een baan met een `Donald Duck`-ervaring 03/05/2013
Een tijdje geleden vroeg ik deelnemers aan een seminar een persoonlijke ervaring uit te wisselen die 'boven verwachting' was. Een man had een prachtverhaal uit zijn kinderjaren. "Ik weet nog goed dat er een belangrijke kleurwedstrijd ... Lees verder

Ergernis nummer één 15/08/2013
Welk managementgedrag vinden we het meest ergerlijk? Wat stoort ons het meest aan onze leidinggevenden? Volgens diverse onderzoeken ergeren we ons het meest wanneer managers hun fouten niet toegeven. Een paar observaties en een paar tips ... Lees verder

Demotiverend én lachwekkend: bedrijfsregels 14/06/2013
- "Vanwege bezuinigingen moeten mensen hier nu zelf koffie, thee én WC-papier van thuis meenemen." - "Bij ons bedrijf mag niemand in een zilverkleurige auto rijden. Alleen de baas. En niemand weet waarom." - "Op iedere afdeling werd ... Lees verder

Drie, eigenlijk twee, pijlers voor succes 26/04/2013
In wezen zijn er slechts drie, eigenlijk maar twee, pijlers voor langdurig zakelijk succes. Dat stellen adviseurs en onderzoekers Michael Raynor en Mumtaz Ahmed in het aprilnummer van de Harvard Business Review. Raynor en Ahmed zijn niet ... Lees verder

< Terug naar overzicht




Trefwoorden

Charles Abraham (1)
Icek Ajzen (3)
NRC (252)
Susan Michie (2)
Thomas Webb (1)
leiderschap (148)
verandering (109)
verandertechnieken (1)

MBA in één dag CD-box II

€ 199,00
Bestel in onze webshop

MBA in één dag
CD-box

€ 199,00
Bestel in onze webshop

Dit wordt jouw jaar!

Van: € 14,95
voor: € 9,95
Bestel in onze webshop

MBA in één dag
Het boek

€ 29,95
Bestel in onze webshop

De beste columns

€ 12,50
Bestel in onze webshop

Dit wordt jouw jaar!
Luisterboek met 3 cds

€ 23,95
Bestel in onze webshop

The Core of the Matter

€ 39,95
Bestel in onze webshop

Vól in balans

€ 15,49
Bestel in onze webshop

Doen!

€ 23,49
Bestel in onze webshop

Dromen Durven Doen
op Luister CD + DVD

€ 49,95
Bestel in onze webshop

Dream Dare Do

€ 16,95
Bestel in onze webshop

Träumen, Wagen, Tun

€ 19,90
Bestel in onze webshop

Can Do!

€ 26,95
Bestel in onze webshop