Ben Tiggelaar
HomeOver BenBlogSeminarsOnderzoekDownloadsWebshopContact
HomeOver BenBlogSeminarsOnderzoekDownloadsContact

< Terug naar overzicht

Waarom je charismatische leiders moet wantrouwen

Gepubliceerd op: 12/06/2013

Op het moment dat ik dit schrijf, zijn er op Amazon.com 93.258 boeken te koop met het woord 'leadership' in de titel. En jaarlijks komen daar honderden nieuwe uitgaven bij. De interesse in het onderwerp leiderschap is de afgelopen drie decennia geëxplodeerd.

Tot in de jaren '80 gingen managementboeken -heel verrassend- vooral over management. En over geld, strategie en organisatieleer. Bij de term leiderschap dachten we aan de politiek, het leger of sport. Maar nu is de 'leider' alomtegenwoordig. Het beeld dat veel mensen daarbij voor ogen hebben, is dat van een krachtdadige, inspirerende persoon die helder uitlegt wat er moet gebeuren. Maar het is zeer de vraag of die vorm van leiderschap wel zo effectief is in het bedrijfsleven.

Christian Stadler, Oostenrijker van geboorte en nu verbonden aan de Warwick Business School in Engeland, doet onderzoek naar Europese bedrijven die al meer dan 100 jaar bestaan en succesvol zijn. Hij keek onder meer naar Shell, AEG, Glaxo, Siemens, Daimler en Lafarge.

Stadlers belangrijkste conclusie: af en toe zie je een charismatische leider binnen dergelijke bedrijven, maar het langdurige succes is in de eerste plaats terug te voeren op vaak kleurloze, meer bescheiden managers die luisteren naar hun mensen en vertrouwen op ouderwetse expertise.

Luisteren is essentieel. Stadler schetst hoe in de jaren 1920 het management van Glaxo, destijds een producent van melkpoeder, de onderzoeksstaf binnen het bedrijf betrok bij de strategie. Uiteindelijk leidde dit tot de keuze om Glaxo te transformeren tot een geneesmiddelenbedrijf.

Behalve luisteren is grondige kennis van de eigen branche belangrijk. Meer dan 90% van de topmanagers die de onderzochte bedrijven vooruit hielpen, was gestaag opgeklommen binnen de organisatie, stelt Stadler. Zo hadden ze in de loop van de jaren ook hun netwerken gevormd, zodat ze goed op de hoogte bleven van wat er in de verschillende onderdelen van de organisatie gebeurde.

Charisma werkt volgens Stadler vooral als een versneller. Leiders met uitstraling en overtuigingskracht ontmoeten bij het communiceren van hun plannen minder weerstand en meer coöperatie. Dat lijkt handig. "Als je bedrijf in de juiste richting beweegt, zorgt een charismatische leider dat het sneller gaat," legt Stadler uit in een recent artikel in Sloan Management Review, "Maar wanneer je in de verkeerde richting gaat, doet charisma hetzelfde."

Stadlers onderzoek laat zien dat het geen kwaad kan om leiders die het erg goed doen in de media, met enige scepsis te volgen. Hij bestudeerde onder meer achttien leiders die het in Duitsland schopten tot 'manager van het jaar'. Daarvan maakten er zes vervolgens strategische blunders met grote gevolgen voor de organisatie. Nederland heeft zijn eigen voorbeelden: ook ABN AMRO's Rijkman Groenink en Aholds Cees van der Hoeven, werden, voor ze hun organisaties in de problemen brachten, uitgeroepen tot topman van het jaar.

Stadler is niet de eerste onderzoeker die wijst op de gevaren van charisma. Managementauteur Peter Drucker, net als Stadler Oostenrijker van geboorte, ergerde zich in zijn laatste levensjaren frequent aan het toenemende gebruik van het woord leiderschap en vooral aan de roep om charismatische aanvoerders. Niet in de laatste plaats vanwege de erfenis van een andere bekende Oostenrijker. In een interview met het tijdschrift Forbes ter gelegenheid van zijn 95e-verjaardag, in 2004, zei Drucker: "De meest charismatische leiders van de afgelopen eeuw heetten Hitler, Stalin, Mao en Mussolini. Dat waren mísleiders!"

Ben Tiggelaar

(Verschenen als column in NRC Handelsblad)

Dit artikel delen op:

5 Meest gelezen blogs:

Dé bottleneck in elk bedrijf 02/05/2016
"Medewerkers in functiegroep 3 moeten wat betreft de competentie omgevingsbewustzijn op het niveau 'expert' zitten." Als ik zo'n zin lees weet ik het heel zeker: ik wil nooit meer in loondienst. Elk jaar neem ik tientallen plannen ... Lees verder

Meer kans op een baan met een `Donald Duck`-ervaring 03/05/2013
Een tijdje geleden vroeg ik deelnemers aan een seminar een persoonlijke ervaring uit te wisselen die 'boven verwachting' was. Een man had een prachtverhaal uit zijn kinderjaren. "Ik weet nog goed dat er een belangrijke kleurwedstrijd ... Lees verder

Ergernis nummer één 15/08/2013
Welk managementgedrag vinden we het meest ergerlijk? Wat stoort ons het meest aan onze leidinggevenden? Volgens diverse onderzoeken ergeren we ons het meest wanneer managers hun fouten niet toegeven. Een paar observaties en een paar tips ... Lees verder

Demotiverend én lachwekkend: bedrijfsregels 14/06/2013
- "Vanwege bezuinigingen moeten mensen hier nu zelf koffie, thee én WC-papier van thuis meenemen." - "Bij ons bedrijf mag niemand in een zilverkleurige auto rijden. Alleen de baas. En niemand weet waarom." - "Op iedere afdeling werd ... Lees verder

Drie, eigenlijk twee, pijlers voor succes 26/04/2013
In wezen zijn er slechts drie, eigenlijk maar twee, pijlers voor langdurig zakelijk succes. Dat stellen adviseurs en onderzoekers Michael Raynor en Mumtaz Ahmed in het aprilnummer van de Harvard Business Review. Raynor en Ahmed zijn niet ... Lees verder

< Terug naar overzicht




Trefwoorden

Charisma (2)
Christian Stadler (1)
Leiderschap (165)
NRC (269)

MBA in één dag CD-box II

€ 199,00
Bestel in onze webshop

MBA in één dag
CD-box

€ 199,00
Bestel in onze webshop

Dit wordt jouw jaar!

Van: € 14,95
voor: € 9,95
Bestel in onze webshop

MBA in één dag
Het boek

€ 29,95
Bestel in onze webshop

De beste columns

€ 12,50
Bestel in onze webshop

Dit wordt jouw jaar!
Luisterboek met 3 cds

€ 23,95
Bestel in onze webshop

The Core of the Matter

€ 39,95
Bestel in onze webshop

Vól in balans

€ 15,49
Bestel in onze webshop

Doen!

€ 23,49
Bestel in onze webshop

Dromen Durven Doen
op Luister CD + DVD

€ 49,95
Bestel in onze webshop

Dream Dare Do

€ 16,95
Bestel in onze webshop

Träumen, Wagen, Tun

€ 19,90
Bestel in onze webshop

Can Do!

€ 26,95
Bestel in onze webshop