Ben Tiggelaar
HomeOver BenBlogSeminarsOnderzoekDownloadsWebshopContact
HomeOver BenBlogSeminarsOnderzoekDownloadsContact

Leiderschap en verandering: van wetenschap naar praktijk


Leiderschap, verandering en de rol van gedrag

Ambities, visies, wensen, plannen, ideeën.... In de meeste organisaties is er geen gebrek aan. De kunst is echter om ze te vertalen naar concrete actie.

En dat valt niet mee. Gedrag is meestal de ontbrekende schakel tussen plannen en succes. We benoemen niet en we doen niet wat nodig is om onze doelen te realiseren.

Ben verdiept zich inmiddels ruim 25 jaar in de onderwerpen leiderschap, verandering en menselijk gedrag.

Hij verzamelde en ontwikkelde een groot aantal inzichten en technieken die managers en professionals kunnen helpen om gedrag beter te begrijpen en beter te sturen. Zowel het eigen gedrag, als dat van anderen.


Wetenschappelijk, maar ook praktisch en persoonlijk

Uniek aan Bens boeken en seminars is dat ze zoveel mogelijk 'evidence based' zijn. En tegelijk praktisch en persoonlijk.

Zijn inzichten en technieken zijn gebaseerd op gedegen bedrijfs- en gedragswetenschappelijk onderzoek. Ben blijft echter niet hangen in abstracte inzichten, maar vertaalt wetenschap naar praktische, persoonlijke toepassingen waar je meteen iets mee kunt.

Enkele onderzoekers die regelmatig worden aangehaald in Bens werk...

- Over positief leiderschap en positieve verandering: Martin Seligman, Kim Cameron en Carol Dweck.

- Rond gedragsverandering: Icek Ajzen; Susan Michie; Charles Abraham; James Prochaska en Peter Gollwitzer.

- Over onbewuste, automatische processen: Daniel Kahneman; John Bargh; Brian Wansink; John Kihlstrom en Timothy Wilson.

- Over bewust, gepland gedrag: Roy Baumeister.

- Rond evidence based management: Denise Rousseau en Bob Sutton.


Promotieonderzoek: gedragsverandering in de praktijk

In 2010 promoveerde Ben aan de Faculteit Economische Wetenschappen en Bedrijfskunde van de Vrije Universiteit in Amsterdam. Hij deed hiervoor -naast zijn reguliere werk- zeven jaar praktijkonderzoek naar gedragsverandering in organisaties.

In vier veldexperimenten in Nederlandse bedrijven keek hij wat de haalbaarheid en effectiviteit was van verschillende ingrepen, zoals het coachen van medewerkers via e-mail en telefoon of het invoeren van nieuwe en andere contactmomenten met klanten.

De interventies waren gebaseerd op 'dual system-theorie'. Deze benadering gaat uit van een spanning tussen bewust, gepland gedrag en onbewuste, automatische routines. Je wilt het een, maar je doet vaak het ander.

Een van de vele bevindingen: medewerkers ondersteunen bij zelfverandering, met name het versterken van eigen gedrag dat in het verleden al succesvol is gebleken, is een van de weinige veranderaanpakken die kans op duurzaam succes biedt.

De digitale versie van het proefschrift 'The Core of the Matter' kun je hier vinden op de website van de Vrije Universiteit. De boekuitgave kun je hier bestellen in onze webshop.


Snelle groeiers: gedragsverandering bij ondernemers

In 2011 en 2012 deed Ben samen met Lucas de Vreugd en Port4Growth kwalitatief onderzoek naar leiderschap, verandering en gedrag in snelgroeiende bedrijven.

Wat doen snel groeiende ondernemers anders dan hun collega's die langzaam of niet groeien? Welke persoonlijke gedragveranderingen doorlopen deze ondernemers en op welke manier krijgen zij dat voor elkaar?

Download hier de samenvatting van de onderzoeksresultaten.


Een jaar in de VS: ontmoetingen met toponderzoekers

In 2012 en 2013 woonde Ben met zijn gezin een jaar in Boston. Voor het tijdschrift Management Team ontmoette hij in de VS verschillende toponderzoekers op het gebied van leiderschap en verandering. Onder meer: John Kotter, Teresa Amabile, Dan Ariely, Barbara Kellerman en Icek Ajzen.

Lees hier de verslagen van deze ontmoetingen en de belangrijkste praktische lessen die je eruit kunt trekken.

Laatste blog:

Hoe 20 seconden je leven kunnen veranderen

Soms is twintig seconden lef het enige dat je nodig hebt voor een belangrijke verandering. Dat is meer dan alleen een leuk citaat uit een film. Ik heb het zelf gezien.

Onze jongste dochter Bernice maakt deze zomer de overstap van de basisschool naar het voortgezet onderwijs. Spannend. Nieuwe vakken, nieuwe omgeving, nieuwe mensen.

Een paar weken geleden was er een eerste kennismaking. Ik mocht brengen en halen. In de hal van de nieuwe school stonden enkele tientallen kinderen en ongeveer evenveel volwassenen onwennig om zich heen te kijken.

Opeens liep Bernice naar een ander meisje, een paar meter verderop en begon een gesprek. Ik dacht dat ze elkaar ergens van kenden. Fijn voor haar. Zo te zien hadden ze het prima naar hun zin samen. Toen de ouders een paar minuten later konden vertrekken, liepen beide meiden gezellig pratend naar een klaslokaal.

Toen ik Bernice drie uur later weer haalde begreep ik echter dat zij en het andere meisje elkaar nog helemaal niet hadden ontmoet voor vandaag. "Dus je bent gewoon op iemand afgestapt die je wel leuk leek," concludeerde ik. "Dat is best wel dapper."

"Ja. Ik dacht: laat ik maar doen wat ze in die film zeiden die we laatst zagen. Je weet wel: We bought a zoo."

Ik wist het weer. Een paar maanden geleden hadden we deze film gezien. Over een weduwnaar, gespeeld door Matt Damon, die -je raadt het al- een dierentuin koopt. In de film geeft Damon, als hoofdpersoon Benjamin Mee, een belangrijk advies aan zijn tienerzoon: "You know, sometimes all you need is twenty seconds of insane courage. Just literally twenty seconds of just embarrassing bravery. And I promise you, something great will come of it."

Blijkbaar had deze les indruk gemaakt op onze dochter. Gewoon even slikken, even twintig seconden krankzinnig dapper zijn. Dat kan het verschil maken tussen een vervelende of een leuke eerste dag op je nieuwe school.

Soms heb je even hulp nodig om een mooi, eenvoudig inzicht te waarderen. In de film was de twintigsecondenles essentieel. Maar ik was hem alweer vergeten. Sinds de kennismakingsdag van Bernice denk ik er regelmatig aan.

Alles wat nieuw en anders is voelt in eerste instantie ongemakkelijk. Gevoelige onderwerpen bespreken met collega's. Of met je partner. Jezelf op een nieuwe manier opstellen in je werk. Nee zeggen tegen dingen waar je vroeger te makkelijk ja tegen zei. Iemand persoonlijk bellen of bezoeken in plaats van een onpersoonlijk mailtje terug te sturen. De lijst van kleine overwinningen die je zou willen en kunnen boeken is eindeloos. En het enige wat je nodig hebt is vaak niet meer dan twintig seconden lef. Jezelf een paar tellen sociaal ongemakkelijk voelen en dan kijken wat er gebeurt.

Vaak is dit de beste manier om iets te leren. Niet langdurig peinzen op de bank, maar jezelf dwingen om iets anders, iets nieuws proberen. Nu. Dat snapt een meisje van 12 soms beter dan haar vader van 48.

Ben Tiggelaar

(Verschenen als column in NRC Handelsblad)